مقایسه چهار روش تخمین تبخیر و تعرق گیاه مرجع مبتنی بر درجه حرارت هوا در حوضه آبریز دریاچه ارومیه
چکیده
هدف این مطالعه مقایسه و واسنجی چهار روش مختلف تخمین تبخیر- تعرق گیاه مرجع مبتنی بر درجه حرارت هوا در مقیاس ماهانه در حوضه دریاچه ارومیه میباشد. روشهای انتخاب شده شامل هارگریوز ، تورنت وایت ، بلانی کریدل و لیناکر بودند. برای این منظور از اطلاعات پارامترهای هواشناسی ده ایستگاه در دوره آماری 1986 تا 2010 استفاده شد. نتایج روشهای مذکور با خروجی روش فائو پنمن-مانتیث مقایسه شدند. واسنجی روشها در دو حالت متمایز انجام شد. در حالت اول تنها یک ضریب واسنجی برای ایستگاهها تخمین زده شد. در حالت دوم ضریب واسنجی هر ایستگاه برای یکایک ماههای سال محاسبه شد. ارزیابی روشهای مورد مطالعه با آمارههای ،rmse ، mbeوmae انجام شد. میزان اثر بخشی عمل واسنجی روشها با آماره ارزیابی شد. نتایج نشان داد که قبل از واسنجی نتایج روشهای مختلف اختلاف زیادی با روش فائو پنمن-مانتیث داشت و واسنجی روشها در عملکرد آنها بهبود قابل ملاحظهای ایجاد کرد، همچنین نتایج نشان داد که واسنجی روشها در حالت دوم بسیار مناسب تر از حالت اول است. برای حوضه مورد مطالعه قبل و بعد از واسنجی (درحالت اول) روش هارگریوز به عنوان بهترین روش شناخته شد. پس از هارگریوز روشهای لیناکر و بلانیکریدل به ترتیب به عنوان روشهای مناسب تخمین تبخیر- تعرق گیاه مرجع (پس از واسنجی در حالت اول) تشخیص داده شدند. روش تورنت وایت خطای زیادی داشته و برای تخمین تبخیر- تعرق گیاه مرجع در منطقه مورد مطالعه مناسب تشخیص داده نشد. بعد از واسنجی (در حالت دوم) روش لیناکر به عنوان بهترین روش برای تخمین تبخیر- تعرق گیاه مرجعدر حوضه دریاچه ارومیه شناخته شد. روشهای هارگریوز، بلانیکریدل و تورنتوایت به ترتیب در ردههای دوم تا چهارم قرار گرفتند.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- امید بابامیری — دانشجوی کارشناسی ارشد رشته منابع آب دانشگاه تبریز
- یعقوب دین پژوه — دانشیار دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز