مقاله

بررسی و نقد ادلّه تحقّق وجود ذهنی در فلسفه اسلامی

حجت کوثریان، احمد بهشتی، عبدالرسول کشفی

دانلود متن کاملرایگان، با حساب کاربری؛ ثبت نام با گوگل چند ثانیه است

چکیده

از زمان ابن سینا تاکنون دلایل گوناگونی بر اثبات وجود ذهنی ارائه شده است که مهم ترین آن ها ده دلیل است. این مقاله می کوشد تا، ضمن بررسی و نقد این براهین ده گانه، نشان دهد که: 1) اثبات وجود ذهنی برای ادراکات حصولی صرفاً با یاری مقدّمه ای تعمیم دهنده ممکن است. 2) دو برهانِ حکم بر معدومات و قضایا‏ی حقیقیه صرفاً در صورت ارجاع به برهانِ تصوّر معدومات نتیجه بخش اند. 3) هفت برهان از براهین وجود ذهنی از قبیل تکثیرِ مثال برای برهان تصوّر معدومات به شمار می آیند و خود برهان مستقلی نیستند. 4) از میان براهین ده گانه تنها دو برهانِ تصوّر معدومات و خطای ادراک قادر به اثبات وجود ذهنی اند و سایر براهین در اثبات مدّعا ناکافی اند.

نویسندگان و وابستگی سازمانی
  1. حجت کوثریان — دانشجوی دکتری دانشگاه تهران
  2. احمد بهشتی — استاد دانشگاه تهران
  3. عبدالرسول کشفی — دانشیار دانشگاه تهران

اسناد مشابه

  • بررسی و نقد ادلّه تحقّق وجود ذهنی در فلسفه اسلامی

    مقاله۲۰۱۰فلسفه و کلام اسلامیاحمد بهشتی، حجت کوثریان، عبدالرسول کشفی

    از زمان ابن‌سینا تاکنون دلایل گوناگونی بر اثبات وجود ذهنی ارائه شده‌ است که مهم‌ترین آن‌ها ده دلیل است. این مقاله می کوشد تا، ضمن بررسی و نقد این براهین ده‌گانه، نشان دهد که: 1) اثبات وجود ذهنی برای ادراکات حصولی صرفاً با یاری مقدّمه‌ای تعمیم‌دهنده ممکن است. 2) دو برهانِ حکم بر م

  • تحلیل و نقد نگرش تقلیل¬گرایانه به فلسفة اسلامی

    مقاله۲۰۲۳تاریخ فلسفهزهرا مظاهری، سیدمحمدکاظم علوی

    یکی از مناقشههای معاصر دربارة فلسفة اسلامی، مناقشه در اصالت آن ، یعنی پرسش از «امکان فلسفة اسلامی» است. این مسئلة هویتی، در تاریخ و آیندة فلسفه اسلامی تأثیری بسزا دارد آ. راء منکران اصالت فلسفة اسلامی اعم از مستشرقان، مورخان غربی، برخی از عربزبانان و مخالفان هرگونه فلسفة دینی را

  • معرفی، نقد، و بررسی مقدمه‌ای بر فلسفة اسلامی معاصر

    مقاله۲۰۱۹پژوهشنامه انتقادی متون و برنامه های علوم انسانیسیما سادات نوربخش

    تاریخ فلسفة اسلامی معاصر وضعیتی متفاوت با پیشینه خود دارد. تأثر آن از دیگر حوزه‌های معرفتی به‌ویژه فلسفة غرب و نیز مواجهه با مسائل کلامی جدید موجب شده است تا بخش‌های متفاوت و ادوار گوناگون این قسمت از تاریخ فلسفة اسلامی به‌گونه‌ای متمایز از دیگر اجزای خود از عهد فارابی تا کنون با

  • نقد و بررسی وجود ذهنی از دیدگاه فخر رازی

    مقاله۲۰۱۲پژوهش های فلسفی کلامیمحمدجواد پاشایی، محمد ذبیحی

    ماهیت و واقع نمایی وجود ذهنی یکی از مهم­ترین مباحث فلسفی و معرفت شناختی به­شمار می­آید که رویکردهای مختلفی در این مقوله رقم خورده است. در این میان، برخی قول به شبح و عده­ای، قول به تطابق را پذیرفته­اند و کسانی که دو دیدگاه را بر نمی­تابند، رابطه اضافه­ بین عالم و معلوم را برتافته

  • نقد و بررسی "وجود ذهنی" از دیدگاه ابن سینا

    مقاله۲۰۰۹پژوهش های فلسفی – کلامیقاسم کاکایی، عزت مقصودی

    در فلسفة اسلامی، هر چند مباحث "وجود شناسی" جایگاه بسیار مهمی دارد و بخش اعظمی از مباحث و مسائل را به خود اختصاص داده است، ولی مباحث "معرفت شناسی" به دلایل مختلف، تفصیل چندانی نیافته است. یکی از معدود مسائلی که به تفصیل در فلسفة اسلامی از آن بحث شده است و می توان آن را ذیل بحث "مع

  • پیشینه احکام وجود در فلسفه اسلامی

    مقاله۱۹۹۹مقالات و بررسیها(منتشر نمی شود)احمد شفیعی

    محصول کار مسلمین در قرنهای گذشته درباره احکام وجود چه بوده است؟ آیا فقط به بازگو کردن گفته های پیشینیان یونانی اکتفا کرده اند و نقش واسطه و رابطه را ایفا نموده اند یا اینکه به نقد و بررسی اصول پیشین پرداخته و حتی اصول و براهین جدیدتری آورده اند؟ و از این مهمتر ، بابها و عناوین و