انگاره زایشی فراگیری زبان
چکیده
این مقاله با هدف ارزیابی انگاره زایشی فراگیری زبان برپایه دادهها و شواهد فراگیری نحو زبان فارسی نگاشته شده است. در این پژوهش، نخست ویژگیهای بنیادی زبان کودک را برشمرده و استدلال کردهایم که کشف این ویژگیها بهطور مستقیم یا غیرمستقیم، زمینهساز معرفی انگاره زایشی فراگیری زبان بوده است. پساز معرفی انگاره زایشیِ فراگیری زبان، این سؤال مطرح شده است که دانش زبانیِ ذاتی و زیستی (دستور همگانی)، چه ماهیتی دارد و چگونه در دستور کانونی، نمود مییابد. برای پاسخگویی به این سؤال، نخست دو دیدگاه پیوستگی و بلوغی را درباره ماهیت دستور همگانی و شیوه بازنمایی آن در زبان کودک، مطرح کرده و سپس شواهدی را از روند فراگیری نحو ازسوی یک کودک فارسیزبان، بهدست دادهایم تا معلوم شود کدامیک از این دو دیدگاه، بهتر میتواند شواهد را تبیین کند. حاصل بحث، این است که هیچیک از دو دیدگاه پیوستگی و بلوغی، بهتنهایی نمیتوانند ویژگیهای زبان کودک را تبیین کنند. درنهایت، بر این نکته تأکید کردهایم که انگاره فراگیری زبان نمیتواند صرفاً صوری باشد؛ بلکه باید بتواند گرایشهای نقشیِ کودک را نیز تبیین کند؛ آنگاه انگارهای را برای ترسیم سیمای پیشرفت زبان کودک، پیشنهاد کردهایم.