مقاله

تحلیل فرایند‏های واجی فعل در زبان فارسی

چکیده

در این پژوهش، با تحلیل فرایند‏های واجی ستاک گذشته در زبان فارسی بر‏حسب میزان پیچیدگی و تعداد قاعده هایی که برای تبدیل به ستاک گذشته، بر ستاک حال آنها انجام می‏شود، این فعل‏ها را به انواع تک‏قاعده ای، دو‏قاعده ای، سه‏قاعده ای و چهار‏قاعده ای تقسیم کرده‏ایم. در هر‏یک از این دسته‏ها، یک قاعده، از‏نوع ساخت‏واژی ستاک گذشته و بقیه، قاعده های آوایی هستند. پژوهش حاضر، بیانگر آن است که علاوه‏بر عناصر واج‏شناختی مانند محدودیت واجی، محدودیت واج‏آرایی در خوشۀ پایانی و محدودیت خوشه و هستۀ هجا، عنصر ساخت‏واژی نیز در شکل‏گیری ستاک گذشته، مؤثر است. این پژوهش، تعامل دو حوزۀ واج‏شناسی و ساخت‏واژه را نشان می دهد. در این جستار، نشان داده‏ایم که ستاک گذشتۀ نشان‏دار، با افزودن عامل ماضی‏ساز- که به‏صورت tنمود می یابد- به‏دست می آید. با فرض‏کردن tبه‏جای dدر این پژوهش، در مواردی که ستاک حال به همخوان بی واک ختم می‏شود، از اِعمال قاعده های بیشتر، جلو‏گیری کرده‏ایم. فرض جلو‏گیری از اِعمال قاعدۀ بیشتر، دارای توجیه اقتصادی است. این مقاله نشان می دهد که تقسیم فعل‏های فارسی به دو دستۀ بی قاعده و با‏قاعده، نامعقول است، تشکیل ستاک فعلی در همۀ فعل‏های فارسی، نظام‏مند و دارای قاعده است و تفاوت این فعل‏ها در تعداد و نوع قواعدی است که بر آنها اعمال می شود

اسناد مشابه

  • تحلیل فرایند واجی قلب در زبان فارسی

    مقاله۲۰۱۱زبان و زبانu200cشناسیاعظم استاجی

    مقالۀ حاضر به بررسی فرایند قلب در زبان فارسی می‌پردازد. معمولاً قلب فرایندی نظام‌مند تلقی نمی‌شود و درمیان انواع فرایندهای واجی به‌صورت فرایندیی و فرعی درنظر گرفته می‌شود. بااین‌حال، در برخی از زبان‌ها فرایندی منظم و قاعده‌مند است. به‌نظر می‌رسد فرایند قلب اگر "هدف ساختاری خاصی"

  • بررسی فرایند‌های واجی در زبان روسی و مقایسۀ آن‌ها با فرایندهای واجی در زبان فارسی

    مقاله۲۰۲۰جستارهای زبانیمهنوش اسکندری

    در پژوهش حاضر، با تکیه بر روش توصیفی تحلیلی به بررسی برخی فرایندهای واجی پربسامد در زبان روسی و مقایسۀ آنها با آنچه در زبان فارسی رخ میدهد، همت گمارده شده است. فرایندهای واجی عبارتاند از تأثیرگذاریها و تأثیرپذیریهای واجهای مجاور در کلمات یک زبان که البته، این فرایندها می‌توانند د

  • میزان تقابل واجی در زبان فارسی امروز

    مقاله۲۰۲۰پژوهش های زبان شناسیمحمود بی‌جن خان، صدیقه روشن قنبری

    هدف از پژوهش حاضر بررسی نظام تقابل واجی زبان فارسی امروز در چارچوب مبانی نقش‌گرایی است. پرسش اصلی پژوهش، ناظر به میزان بهره‌برداری واج‌شناسی زبان فارسی از تقابل هر دو واج در واژه‌سازی است. داده‌های پژوهش شامل 41718 جفت کمینه است که از یک واژگان زایا به حجم 52858 مدخل با استفاده ا

  • بررسی قلب واجی در زبان فارسی: همزمانی، در زمانی و نظریه بهینگی

    مقاله۲۰۱۰پژوهش ادبیات معاصر جهانمحمدرضا احمدخانی

    قلب واجی فرایندی واجی است که در آن ترتیب زنجیره‌ها معکوس می‌شود، موضوع مطالعات فراوانی بوده است. این فرایند بر طبق حوزه عملکرد می‌تواند منظم یا نامنظم باشد و در زبان فارسی مطالعات همزمانی را به در زمانی پیوند می‌دهد. این فرایند به نوبه خود می‌تواند پیامدهایی را برای نظریه واجی دا

  • بررسی قلب واجی در زبان فارسی: همزمانی، در زمانی و نظریه بهینگی

    مقاله۲۰۱۰پژوهش ادبیات معاصر جهانمحمدرضا احمدخانی

    قلب واجی فرایندی واجی است که در آن ترتیب زنجیره ها معکوس می شود، موضوع مطالعات فراوانی بوده است. این فرایند بر طبق حوزه عملکرد می تواند منظم یا نامنظم باشد و در زبان فارسی مطالعات همزمانی را به در زمانی پیوند می دهد. این فرایند به نوبه خود می تواند پیامدهایی را برای نظریه واجی دا

  • سازواری ها و فرآیندهای واجی در زبان فارسی و هندی از دیدگاه خان آرزو

    مقاله۲۰۲۱زبان و ادب فارسیاسدالله واحد، محمّد علی کرم فر

    عصر صفوی از دوره‌های مهمّ در تاریخ زبان و ادب فارسی است که آثار ذی‌قیمتی از شعرا و ادبای جغرافیای فرهنگی این دوره به یادگار مانده است. حوزۀ فرهنگی شبه قارة هند و آسیای مرکزی، در این عهد اهمّیّت بیشتری داشته و سهم دانشمندان هند در حوزۀ لغت، نقد و زبانشناسی، گاه بیشتر از ادیبان ایر