بررسی تطبیقی مؤلفههای رئالیسم جادویی در طبل حلبی از گونتر گراس و یکصد سال تنهایی از گابریل گارسیا مارکز
چکیده
در مقالۀ حاضر، به بررسی این مسئله پرداختهایم که آیا میتوان رمان معروف طبل حلبی ، اثر گونتر گراس را طبق آنچه بیشتر ادعا میشود، یک اثر رئالیسم جادویی نامید. بررسی تطبیقی عناصر تشکیلدهندۀ سبک هنری- ادبی بهکاررفته در این رمان و مقایسۀ آن با مؤلفههای بهکارگرفته در رمان یکصد سال تنهایی از گابریل گارسیا مارکز، بهویژه دربارۀ بهکارنگرفتن عنصر خموشی نویسنده و نیز بهدلیل نبود دو عنصر قلت و آنیت، نشان میدهد که نمیتوان طبل حلبی را درزمرۀ آثار رئالیسم جادویی قرار داد. در این پژوهش، با استفاده از روش دقیقخوانی و مقایسه با رمان یکصد سال تنهایی مارکز، و نیز روش تمثیل و نمونهآوری، بخشهایی از متن هردو رمان را بررسی کرده و به این نتیجه رسیدهایم که تنها ویژگی شاخص و روشن رئالیسم جادویی، یعنی خموشی نویسنده، در رمان گراس، آشکارا نادیده گرفته شده است؛ علاوه بر آن، وجود تردیدی پایدار و پیوسته درطول اثر، سرانجام اعتبار رئالیسم جادویی بودن آن را مخدوش و منتفی میکند. براساس گفتۀ معروف فرانتس رو دربارۀ حیات پنهان نیروهای خارقالعاده در جهان پیرامون، دو نتیجه بهدست میآید: نخست، عنصری جدید که آن را قلت نامیدهایم. مراد از این عنصر آن است که رخدادهای غیرعادی و ماوراءالطبیعه نمیتوانند پیاپی و بهتناوب رخ دهند؛ دوم آنکه این گونه وقایع باید بهفوریت و آنیت ظاهر شوند و بیدرنگ پایان یابند؛ بنابراین، کنترلشدنی نیستند؛ حال آنکه در این رمان، قدرت حیرتانگیز اسکار نهتنها بارها استفاده میشود، بلکه در هر زمان که وی اراده کند، دردسترس و کنترلشدنی است.