مقاله

بررسی تحلیلی کوجیتوی دکارت و انسان معلق ابن سینا

چکیده

برهان مشهور انسان معلق ابن سینا همواره مورد توجه متفکران مغرب زمین ـ از قرون وسطی تاکنون ـ بوده است و بسیاری از فلاسفة غربی با بهره گیری از این استدلال به طرح ایده های خویش پرداخته اند. یکی از نمونه های برجستة مشابه استدلال ابن سینا را می توان در فیلسوف معروف قرن هفده اروپا و بنیانگذار فلسفه جدید ـ رنه دکارت ـ یافت. همین شباهت میان دو اصل کوجیتوی دکارت و انسان معلق ابن سینا دست مایة آثار و بررسی های تطبیقی فراوانی در میان اندیشمندان غربی و اسلامی شده است. بسیاری از آنها میزان شباهت میان این دو موضوع را به حدّی رسانده اند که بر تأثیرپذیری و اقتباس دکارت از ابن سینا نیز تأکید کرده اند. نگارندة مقالة حاضر بر آن است تا با بررسی اجمالی جایگاه این دو نظریه در نظام فلسفی دو فیلسوف مورد نظر و با وارسی مبانی و اهداف آنها به طرح و پاسخ گویی این پرسش بپردازد که تا چه میزان می توان این دو نظریة مشابه را نزدیک و در راستای یکدیگر دانست.

اسناد مشابه

  • برهان انسان معلق ابن سینا و بررسی امکان تحقق عملی آن

    مقاله۲۰۱۲حکمت سینوی (مشکوة النور)امید آهنچی، سعید انواری

    برهان انسان معلق یکی از برهان­ های ابن­ سینا در مسئله نفس به شمار می­ آید که در آثار مختلف وی مطرح گردیده است. یکی از اشکالات مهم وارد بر این برهان، عدم امکان تحقق عملی فرض انسان معلق است. برای پاسخ گویی به این اشکال، اهل تحقیق مدل آزمایش فکری را عنوان کرده اند. در این مقاله دو ر

  • برهان انسان معلق ابن سینا و بررسی امکان تحقق عملی آن

    مقاله۲۰۱۲حکمت سینویامید آهنچی، سعید انواری

    برهان انسان معلق یکی از برهان‌های ابن‌سینا در مسئله نفس به شمار می‌آید که در آثار مختلف وی مطرح گردیده است. یکی از اشکالات مهم وارد بر این برهان، عدم امکان تحقق عملی فرض انسان معلق است. برای پاسخ‌گویی به این اشکال، اهل تحقیق مدل آزمایش فکری را عنوان کرده‌اند. در این مقاله دو راه

  • بررسی تحلیلی کوجیتوی دکارت و انسان معلق ابن‌سینا

    برهان مشهور انسان معلق ابن‌سینا همواره مورد توجه متفکران مغرب‌ زمین‌ ـ از قرون وسطی تاکنون ـ بوده است و بسیاری از فلاسفة غربی با بهره‌گیری از این استدلال به طرح ایده‌های خویش پرداخته‌اند. یکی از نمونه‌های برجستة مشابه استدلال ابن‌سینا را می‌توان در فیلسوف معروف قرن هفده اروپا و ب

  • تحلیلی فشرده از رساله الطیر ابن سینا

    رساله الطیر عنوان رساله نمادین از ابن سینا است که در اصل به عربی است. در این مقاله نخست گردانیده ی دقیق آن به فارسی معیار آمده است و سپس تحلیل و بررسی درون مایه و محتوای آن. آنچه در پی می آید ترجمه یی است فشرده و امروزین. از زندگی نامه ی خود نوشت پرندگان ابن سینا.

  • نقش قوّۀ تعقّل در خودآگاهیِ «انسان معلّق در فضا» با تأکید بر مباحثات ابن سینا

    مقاله۲۰۲۵جاویدان خردحسینعلی شیدان شید، علی شیروانی

    خودآگاهی، یعنی آگاهی بیواسطۀ آدمی به ذات خود، که ابن سینا در برهان انسان معلّق درفضا برای اثبات نَفْس به آن تکیه کرده است حاصلِ فعّالیّتِ کدام قوّۀ ادراکی در آدمی است؟ سخنان ابن سینا در باب این موضوع دارای ابهام وپیچیدگی است: برای برطرف کردن این ابهام و رسیدن به پاسخ نهایی ابن سی

  • نقد حصرانگاری معرفت شناسانه از «انسان معلّق در فضا» در پرتو فهم مبانی ابن سینا

    مقاله۲۰۲۳حکمت معاصرعلی اصغر جعفری ولنی

    مسأله: «انسان معلق در فضا» از نگاه ابن‌سینا برای اثبات وجود نفس، تجرد آن و مغایرت نفس با بدن طراحی شده است و حیث وجودی دارد؛ هر چند بسیاری پس از ابن‌سینا، این طرح را در حیث معرفتی به‌کار برده و آن را چنین تفسیر کرده‌اند: انسان معلق در فضای ابن‌سینا «علاوه بر اینکه هست، می‌داند که