آینده پژوهی تجاری شدن آموزش عالی جمهوری اسلامی ایران؛ ضرورت یا الزام!
چکیده
جهان آینده، واقعیتهای اجتماعی و اقتصادی متفاوت و گوناگونی را به همراه خواهد داشت. رشد جمعیت کشورهای در حال توسعه باعث میشود که منابع اعتباری و بودجه کشور بین افراد بیشتری تقسیم شود. تقاضاهای افراد نیز افزایش مییابد و آنچه که متعاقب آن پیش میآید، افزایش قیمت در زمینههای معیشت، درمان، امنیت ، آموزش، حمل و نقل و غیره است. حوزه آموزش درسراسر جهان نیز مشمول این واقعیت میشود. دانشگاه به عنوان نهاد آموزش عالی یک واقعیت در حال تغییر است. علیرغم افزایش چشمگیر تعداد دانشجویان متقاضی در این بخش ، تامین و اختصاص بودجه به دانشگاهها افزایش چشمگیری نیافته است. از سوی دیگر ماهیت جامعه دانشجویی هم در حال تغییر است و علاوه بر روندهای معمول، دانشجویان بیشتری از گروه سنی میانسالی در این فرایند وارد میشوند. این دانشجویان بعلت وضعیت خانوادگی و معیشتی، نیاز اجتماعی و شغلی، زمان پاسخگویی به تقاضا و فاصله جغرافیایی، نیازهای متفاوتی دارند که این نیازها، ساختار آموزش و شیوه اعمال آنرا تحت تاثیر قرار میدهد. آموزش عالی و دانشگاههایی که بصورت فعال و حرفه ای در این تغییر اجتناب ناپذیر وارد نشوند و آیندهپژوهی و برنامهریزی علمی برای رویارویی با این واقعیت نداشته باشند، در آینده سهم بازار را از دست خواهند داد. نشانههایی دیده میشود که دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و بخش خصوصی برای تجاریسازی آموزش عالی و سود بردن از این فرصت جدید سهیم خواهند شد. ضرورت و تقاضای یادگیری مداوم و همیشگی برای دانشگاه، فرصت و ظرفیت بزرگ سودآوری و به تبع آن صرفه اقتصادی را فراهم خواهد آورد. تجاریشدن آموزش عالی در کشور با عدمقطعیتهای مهم و چالش برانگیزی روبرو است. آیندهپژوهی تجاریشدن آموزش عالی می تواند با بررسی گذشته، تغییرات، روندها، نشانگرها، پدیدههای نوظهور، پیشرانهای اصلی مرتبط را شناسایی نموده و سناریوهای آیندههای بدیل تجاریشدن آموزش عالی در ایران را در مواجهه فعال با عدمقطعیت اصلی پیشرانهای محیطی معرفی نماید.