بررسی روند تغییرات آلودگیهای هیدروکربورهای نفتی در آب و رسوبات حوزه جنوبی دریای خزر
چکیده
دریای خزر به دلیل داشتن خط ساحلی طویل و وجود مناطق شهری، صنعتی و کشاورزی بسیار در مجاورت خود، همواره از منظر محیطزیستی تحت فشارها و تهدیدات شدیدی قرار داشته است. توسعة فعالیتهای استخراج و بهرهبرداری نفت در این دریاچه سبب ورود مقادیر متنابهی از انواع آلایندههای نفتی به این پیکرة آبی مهم شده است. با توجه به اثرات نامطلوب آلایندههای هیدروکربنی بر کیفیت زندگی گونههای ساکن دریاها و حاشیه، بررسی وضعیت آلودگیهای هیدروکربنی در آب و رسوبات دریای خزر همواره مورد توجه بوده است. این مقاله با هدف تعیین غلظت کل هیدروکربورهای نفتی آب و رسوبات و مقایسة آن با مناطق دیگر در نوار ساحلی حوزة جنوبی دریای خزر در استانهای گیلان، مازندران و گلستان از بهار سال 1389 تا بهار 1390 انجام شده است. 225 نمونه آب و 75 نمونه رسوب در 15 ایستگاه طی 5 فصل جمع آوری و غلظت کل هیدروکربورهای نفتی به وسیلة دستگاه ft-ir تعیین شد. بر اساس نتایج به دست آمده، غلظت کل مواد نفتی آب در پاییز سال 1389 بیشترین مقدار را به نسبت فصول دیگر نشان داده است، همچنین بیشترین و کمترین غلظت کل مواد نفتی آب به ترتیب در ایستگاه شمارة 7 (منطقة دستک) و 1 (آستارا) مشاهده شده است. بیشترین و کمترین غلظت مواد نفتی رسوبات نیز به ترتیب در ایستگاه شمارة 13 (نیروگاه نکا) و 8 (قاسم آباد) مشاهده شد. نتایج حاصل از آنالیز واریانس نشان میدهد که غلظت کل هیدروکربورهای نفتی آب و رسوب بین فصول مختلف معنادار بوده، اما بین ایستگاه های مختلف اختلافی معنادار نبوده است.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- مژگان میرزایی — کارشناس ارشد مهندسی محیطزیست دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
- محمد رضا معتضدی — کارشناس ارشد مهندسی نفت (گرایش حفاری و بهره برداری)، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد امیدیه
- آمنه نیکبختی — کارشناس ارشد مهندسی محیطزیست دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان