ارزیابی تأثیرات آلودگی صوتی ناشی از ترافیک جاده ای بر جامعۀ پرندگان در پارک ملی گلستان
چکیده
تنوع زیستی به دلیل فعالیتهای انسانی با سرعت فزایندهای در حال از بین رفتن است. یکی از تهدیدهای عمدۀ تنوع زیستی، توسعۀ زیرساختها و از جمله جاده هاست. جادهها تأثیرات بوم شناختی مهمی روی پرندگان میگذارند. از این رو، کاهش تراکم پرندگان در مجاورت جادههای پرترافیک به یک مشاهده نسبتاً معمول تبدیل شده است. این کاهش در تراکم گونهها بر اثر کاهش کیفیت زیستگاه به دلیل آلودگی صدای ترافیک است. در پژوهش حاضر شاخصهای تنوع گونهای و همبستگی پرندگان با متغیرهای محیط زیستی و نیز تراز صدا با استفاده از روش نمونهبرداری سیستماتیک ـ تصادفی در جادۀ پارک ملی گلستان مطالعه شد. ایستگاه‌های نمونهبرداری در 76 نقطه در فواصل مختلف از جادۀ پارک ملی انتخاب شدند. برای تعیین همباشی جامعۀ پرندگان با متغیرهای محیط زیستی از تحلیل فزاینده استفاده شد. مشخص شد که متوسط تراز صوت، عرض مؤثر جاده، تعداد خودروها و تعداد بوق زدن خودروها تنوع گونهای و توزیع پرندگان را در منطقۀ مطالعه شده تحت تأثیر قرار میدهد. جامعۀ پرندگان متشکل از برخی گونهها نظیر انواع دارکوب، کمرکلی، سینه سرخ، سهره و توکا حساسترین گروه نسبت به تراز صوت موجود در جادۀ پارک ملی گلستان بودند. در مقابل، عقاب طلایی تأثیرپذیری کمتری از آثار سوء مجاورت با جاده از خود نشان داد.