اولویتبندی زیرحوضههای شهرستان گرگان برای کاربری کشاورزی دیم با استفاده از روشهای تصمیمگیری چندشاخصه (madm) و gis
چکیده
در این پژوهش که با هدف اولویتبندی زیرحوضههای شهرستان گرگان برای کشاورزی دیم انجام شده است، پس از شناسایی و نرمال سازی شاخصها در محیط gis اقدام به اولویتبندی زیرحوضه‌ها شد. روشهای علمی استفاده شده در این پژوهش، electre، topsis و saw بود، که از جمله روشهای تصمیمگیری چندشاخصه اند. از روش فرایند تحلیل سلسلهمراتبی (ahp) برای وزندهی به شاخصها در نرمافزار expert choice استفاده شد. ابتدا در قالب روشهای electre،topsis،saw و به کمک نرمافزار excel، اولویتبندی زیرحوضه‌ها انجام شد. هر کدام از روشها با توجه به رویکرد خود رتبهبندی متفاوتی ارائه دادند. در ادامه برای رفع تعارض بین نتایج سه روش، با استفاده از روش ادغام ( copeland) رتبهبندی انجام شد. با توجه به تفاوت رتبهبندیها در سه روش، با استفاده از تحلیلهای آماری (ضریب همبستگی اسپیرمن) رابطۀ معناداری بین روشهای اولویتبندی مشخص شد. همچنین ضریب همبستگی بین نتایج رتبهبندی بهدستآمده از روش ادغام و روشهای تصمیمگیری محاسبه شد. نتایج نشان داد که زیرحوضههای 3، 4، 5، 6 و 11 با توجه به سه روش یادشده در اولویت یک تا چهار با هم یکسان بودند و بیشترین توان برای کشاورزی دیم نسبت به باقی زیرحوضه‌ها را داشتند. همچنین نتایج ضریب همبستگی نشانداد با توجه به دادههای استفاده شده، نتایج روش saw در رتبۀ اول، روش electre در رتبۀ دوم و روش topsis در رتبۀ سوم مطلوبیت اولویتبندی زیرحوضههای شهرستان گرگان برای کاربری کشاورزی دیم قرار دارند. با توجه به تجزیه و تحلیلهای انجامشده، بهترین اولویتبندی بین گزینهها برای کشاورزی دیم، استفاده از روش ادغام است.