اثر سطوح مختلف ازت بر روند رشد و کیفیت پروتئین در دانه سورگوم
چکیده
برای بررسی تأثیر سطوح مختلف ازت بر روند رشد و کیفیت پروتئین در دانه سورگوم (sorghum bicolor (l.) moench) دو آزمایش در سال 1382 در شهرستان پاکدشت تهران اجرا شد. در این دو آزمایش، سورگوم دانهای (رقم هیبرید h-726) با استفاده از روش آب کشت در شرایط گلخانهای کشت و درقالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار مطالعه شد. در آزمایش اول، از محلول کشت استاندارد ازت (88 پی پی ام) و در آزمایش دوم از محلول های کشت با سطوح مختلف ازت (5/17، 44، 88، 220 و 440 پیپیام) استفاده شد. وزن تازه کل بوته و روند جذب ازت به طور خطی تا مرحله خمیری سخت افزایش و سپس کاهش یافت. جذب ازت در دو مرحله از دوران رشد رویشی و زایشی (یعنی چهار هفته قبل و بعد از مرحله خوشه رفتن) بیشترین مقدار بود. با افزایش مقدار ازت، وزن تازه، وزن خشک گیاه، عملکرد دانه، نشاسته خام کاهش و میزان ازت کل در کلیه قسمتهای گیاه، جذب ازت توسط گیاه، پروتئین خام و پرولامین دانه افزایش یافت. در کلیه سطوح ازت مورد استفاده، نوع پروتئین عمده در دانه شامل گلوتلین و سپس پرولامین بود. تأثیر سطوح مختلف ازت بر درصد چربی خام و خاکستر خام دانه معنی دار نبود. بیشترین همبستگی مثبت و معنیدار بین آلبومین و گلوبولین و بین گلوتلین و کل پروتئین قابل استخراج (99/0 = r) و بیشترین همبستگی منفی و معنیدار بین میزان پروتئین خام و ماده خشک دانه (73/0- = r) بود.