بررسی وضعیت مزارع گندم (triticum aestivum) مشکوک به مقاومت به علف کش های بازدارنده استیل کوآنزیم آ کربوکسیلاز و استولاکتات سینتاز در استان های خوزستان و کرمانشاه
چکیده
به منظور بررسی وضعیت مزارع گندم مشکوک به مقاومت به علف کش های بازدارنده استیل کوآنزیم آ کربوکسیلاز و استولاکتات سینتاز در کشور، در سال 1389 تعداد 30 مزرعه از استان خوزستان و 54 مزرعه از استان کرمانشاه مطالعه شد. در این بررسی بذور یولاف وحشی (avena ludoviciana durieu.) مشکوک به مقاومت از این مزارع جمع آوری و در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی مورد آزمایش قرار گرفت و برخی اطلاعات مهم مدیریتی مزارع جمع آوری و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که در استان خوزستان حدود 66 درصد توده ها نسبت به علف کش کلودینافوپ پروپارژیل، حدود 14 درصد توده ها نسبت به علف کش مزوسولفورون+ یدوسولفورون و حدود 11 درصد توده ها نیز نسبت به هر دو علف کش مقاوم بودند. در این استان، در 66 درصد از مزارع استفاده از علف کش های با محل عمل متفاوت( توالی رعایت شده بود، ولی در 80 درصد مزارع مورد مطالعه، تناوب زراعی که از مهمترین توصیه ها برای کاهش جمعیت علف های هرز مقاوم به علف کش است، رعایت نشده بود. در استان کرمانشاه وضعیت تناوب زراعی در مزارع بهتر بود و 75 درصد مزارع مورد مطالعه از تناوب زراعی قابل قبولی برخوردار بودند. در این استان، در 77 درصد از مزارع علفکش کلودینافوپ پروپارژیل و در تقریبا 45 درصد از مزارع علف کش تری بنورون متیل مصرف شده بود. به طور کلی، به نظر می رسد علی رغم توصیه های خوبی که در خصوص مدیریت مقاومت به علفکش ها در مزارع گندم شده است، کشاورزان به آن توجه زیادی نداشته اند و و به نظر می رسد، در صورتی که این وضعیت ادامه یابد، مقاومت به علف کش در چند گونه علف هرز باریک برگ پایداری زراعی و اقتصادی تولید گندم در برخی از استان های ایران را تهدید خواهد کرد.