مقاله

بررسی و مقایسۀ کارایی روش‎¬های fahp و gca برای مکان¬یابی پخش سیلاب در محیط gis (مطالعۀ موردی: حوضۀ آبریز گربایگان)

حسنعلی فرجی سبکبار، سیروس حسن پور، علی عزیزی، آرش ملکیان، سیدکاظم علوی پناه

چکیده

اولین و مهم‎ترین گام در انجام پروژۀ طرح پخش سیلاب، مکان‎یابی مناطق مستعد برای پخش آب و نفوذ دادن آن به داخل سفره‎های زیرزمینی است. در این راستا استفاده از سامانه‎های اطلاعات مکانی (gis)، برای تعیین مناطق مستعد پخش سیلاب بدون استفاده از سامانۀ تصمیم‎گیری چندمعیاره (mcdm) مقدور نیست. در این پژوهش ابتدا نُه شاخص شامل شیب، ارتفاع، هدایت الکتریکی، قابلیت انتقال، ژئومورفولوژی، کاربری اراضی، تراکم شبکۀ زهکشی، زمین‎شناسی و ضخامت آبرفت که در مکان‎یابی پخش سیلاب مؤثرند با استفاده از نرم‎افزار arc gis تبدیل به لایه‎های اطلاعاتی شده و پس از آن کلاس‎بندی شدند. سپس با روش خوشه‎بندی خاکستری (gca)، تمام داده‎های ناقص یا گسسته به اعداد خاکستری برای بالا بردن کیفیت تحلیل و ارزش‎گذاری (وزن‎دهی) اطلاعات و داده ها تبدیل شدند. همچنین برای بالا بردن دقت پهنه‎بندی و تحلیل مقایسه‎ای، از دو روش تحلیل سلسله‎مراتبی ـ فازی (ahp) و روش خوشه‎بندی خاکستری (gca) استفاده شد. درنهایت بر اساس هر روش، نقشۀ نهایی حوضه تهیه و به پنج کلاس کاملاً مناسب، مناسب، متوسط، نامناسب، کاملاً نامناسب پهنه‎بندی شد. نتایج حاصله نشان می دهد که روش خوشه‎بندی خاکستری در مورد پهنه‎بندی مناطق مستعد پخش سیلاب، دقیق تر از روش تحلیل سلسله‎مراتبی ـ فازی (fahp ( بوده و همچنین نتایج حاصل از کاربرد این دو روش، نشان‎دهندۀ قرارگیری مناطق مستعد در واحدهای کواترنری plqb, qscg, qgsc, qb, mm-1, qc2 است.

اسناد مشابه