بررسی رابطۀ تندبادهای سواحل جنوبی ایران با مورفولوژی تپه های ماسه ای
چکیده
هدف اصلی این پژوهش، تجزیهوتحلیل آماری باد و نقش آن در شکلگیری انواع تپههای ماسهای است. تجزیهوتحلیل دادههای بادسنجی پنج ایستگاه سینوپتیک منتخب در سواحل جنوبی ایران، با استفاده از نرمافزار wrplotانجام گرفت. ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ ﺍﺯ ﺭﺳـﻢ گلباد و گلطوفان، ﻧﺸﺎﻥ ﺩﺍﺩ ﻛﻪ ﺟﻬﺖ ﺑﺎﺩ غالب عموماً ﻏﺮبی ﺍﺳـﺖ و ﺑﺎﺩﻫﺎﻱ طوﻓﺎﻥﺯﺍ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺍﺯ ﺟﻬﺖ غرب و جنوب ﻏﺮﺏ ﻣﻲﻭﺯﻧﺪ. ﻧﺘـﺎﻳﺞ حاصل از ترسیم گلماسه با استفاده از نرمافزار sand rose graph ﻧﺸﺎﻥ داد ﻛـﻪ جهت انتقال ماسه اغلب از قطاع جنوب و جنوب غرب بهسمت شمال و شمال شرق است که با مورفولوژی تپههای ماسهای موجود منطبق است. نتایج بررسی صحت شاخص rdd با استفاده از منطق بولین نشان داد، اهواز با 05/90 درصد حضور برای رسوبگذاری در قطاع شمال شرقی، از بالاترین صحت برخوردار است. بندر جاسک با 8/336= t بیشترین توان را در حمل ماسه دارد. مقدار شاخص udi در تمامی ایستگاهها کمتر از 59/0 است که نشاندهندۀ دوجهتهبودن بادهای منطقه است. روی عکسهای هوایی و تصاویر ماهوارهای گوگل ارث، وجود تپههای ماسهای از نوع تپههای طولی، سیلکهای دندانهای کشیده و سیف نمایان است که حاصل بادهای دوجهتۀ جنوب غربی و جنوب شرقی هستند.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- محمدرضا اختصاصی — دانشیار دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی دانشگاه یزد
- صدیقه دادفر — کارشناس ارشد مدیریت مناطق خشک و بیابانی