کنش گفتاریِ درخواست: مقایسهی فارسیزبانان و فارسیآموزان
چکیده
این مقاله به مقایسهی میزان و نوع راهبردهای مستقیم، غیرمستقیم، و تعدیلهای حاشیهای بهکار رفته توسط فارسیزبانان و فارسیآموزان در کنش گفتاریِ درخواست، در بافتهای مختلف (با در نظر گرفتن میزان رسمیت، میزان آشنایی با مخاطب، و اهمیت موضوعِ درخواست) میپردازد.دادههای این پژوهش، از طریق آزمون تکمیل گفتمان و مشاهدهی مستقیم گردآوری شده است. 80 فارسیزبان و 80 فارسی آموز 20 تا 30 ساله در دو سطح زبانی در این آزمون شرکت کردند. نتایج نشان دادند که رابطهی معناداری بین میزان رسمیت و اهمیت موضوع درخواست، و میزان استفاده از تعدیلهای حاشیهای در درخواستهای زبانآموزان وجود ندارد. البته زبانآموزان، بسته به میزان آشنایی با مخاطب، از تعدیل های حاشیهای استفاده می کنند. این در حالی است که فارسیزبانان، بسته به هر سه متغیر، عملکرد متفاوتی دارند و این نشاندهندهی آن است که فارسیآموزان از راهبردهای متناسب با موقعیتهای مختلف آگاهی ندارند. از یافته های این پژوهش در زمینه ی آموزش زبان فارسی به این صورت می توان بهره برد که مواد درسی و نیز فعالیتهای کلاسی باید به نحوی باشند که فارسیآموزان را برای موقعیتهای گوناگون آماده کنند تا در مواقع لزوم بتوانند از راهبردهای مناسب بهرهگیری نمایند.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- یحیی مدرسیتهرانی — استاد جامعهشناسی زبان- پژوهشگاه علوم انسانی تهران
- محبوبه تاجعلی — کارشناس ارشد آموزش زبان فارسی به غیرفارسی زبانان