ترکیبهای قالبی فارسی و کارکردهای متنی آنها در نگارش
چکیده
توجه روزافزونِ عبارت شناسان به ترکیبهای قالبی در دهه ی اخیر نشان دهنده ی اهمیت کارکردی آنها است. ترکیبهای قالبی، عناصر زبانی پیش ساختهای هستند که به صورت یک مجموعه، نگهداری و بازیابی میشوند. هدف پژوهش حاضر بررسی ویژگیهای کارکردی ترکیبهای قالبی فارسی و ارتباط آنها با مهارت نگارش است. در این پژوهش، ترکیبهای قالبی در نوشتههای فارسی تولید شده توسط 10 گویشور زبان فارسی از نظر کمّی و کیفی مورد بررسی قرار گرفتهاند. پیکره ی تولید شده در این پژوهش شامل 100 نمونه نوشته ی فارسی بوده که از نظر کیفیتِ به کارگیری ترکیبهای قالبی از انواع کارکردی مختلف و همچنین سطح مهارت نگارش، نمره گذاری شدهاند. در بخش کمّی، از تحلیل بسامد، تحلیل همبستگی و تحلیل آزمون خی و در بخش کیفی از تحلیل محتوا و مصاحبههای گذشته نگر برای کاویدن پیش فرضها، تحلیلها و داوری مشارکان استفاده شده است. نتایج مطالعه ی حاضر نشان میدهد که (1) بسامد بالای استفاده از ترکیبهای قالبی فارسی لزوماً کیفیت نوشتار را بالا نمیبرد و (2) بررسی ویژگیهای کارکردی ترکیبهای قالبی باید با توجه به وجوه بینازبانی آنها و گاه با توجه به دانش زبان انگلیسی گویشوران فارسی انجام شود. یافتههای این پژوهش را می توان در مطالعات زبان شناختی و آموزش زبان فارسی به گویشوران سایر زبان ها مورد توجه قرار داد.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- سعیده شمسائی — دانشجوی دکتری آموزش زبان انگلیسی دانشگاه فردوسی مشهد
- محمدرضا هاشمی — دانشیار گروه زبان و ادبیات انگلیسی دانشگاه فردوسی مشهد