بررسی آت بومشناختی گونه ferula ovina boiss در استان کرمان
چکیده
مطالعه خصوصیات بومشناختی گونه ferula ovina boiss با هدف شناخت و دستیابی به اطلاعات کاربردی و استفاده از آن در برنامههای اصلاح و توسعه مراتع انجام شد. برای این منظور ابتدا به کمک نقشه پوشش گیاهی و بازدید میدانی اقدام به تهیه نقشه رویشگاه این گونه گردید. سپس سه منطقه مختلف شامل سیرچ، مدیم و حتکن به عنوان ایستگاههای مطالعاتی انتخاب شد. نمونهبرداری در هر یک از ایستگاهها با روش سیستماتیک تصادفی به کمک پلات 4 متر مربعی به تعداد 30 پلات در امتداد ترانسکت انجام گردید. خصوصیات رویشگاهی شامل توپوگرافی، اقلیم، خاک، گونههای همراه و چگونگی حضور این گونه در پوشش گیاهی (درصد پوشش تاجی، تراکم و فراوانی) مورد بررسی قرار گرفت. همچنین سیستم ریشه ، فنولوژی ، ارزش رجحانی و آفات گیاه بررسی شد. نتایج نشان داد این گونه در مناطق کوهستانی در دامنه ارتفاعی 2600 تا 3200 متر از سطح دریا رویش داشته و اکثرا در شیبهای شمالی از 30 تا 60 درصد دیده میشود. بارندگی در رویشگاههای این گونه بیش از130 میلیمتر و میانگین دما بین 10 تا 16 سانتیگراد بود. این گونه در بافت شنی لومی با هدایت الکتریکی خاک رویشگاه بین 38/0 تا 49/0 دسی زیمنس بر متر و اسیدیته در حدود 8 تا 2/8 به خوبی استقرار مییابد. پوشش تاجی متوسط 9/9 درصد، تراکم برابر 4300 پایه در هکتار با فراوانی93 درصد تعیین گردید. ریشه این گیاه از نوع راست بوده و دارای انشعابهای محدودی است. مراحل رویش گیاه از اواخر اسفند شروع و تا نیمه مرداد ادامه دارد. رشد رویشی از هفته دوم اسفند آغاز میگردد. زمان گلدهی کامل از اوایل اردیبهشت آغاز و بذر دهی از اوایل خرداد شروع و تا اواسط مرداد ماه ریزش میکنند. این گونه فقط از طریق بذر تکثیر می یابد. بهترین عمق کاشت یک سانتیمتر میباشد. گوسفند و بز در حالت سبز بودن از گلها و برگهای این گیاه به خوبی چرا مینمایند، به طوری که ارزش رجحانی بالایی نسبت به دیگر گونههای همراه (حدود 59 درصد) داشته و دامداران منطقه از این گونه به عنوان علوفه زمستانه بهره میبرند.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- محمد شریفی یزدی — مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان، کرمان، ایران
- امرعلی شاهمرادی — عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران، ایران
- صدیقه زارعکیا — بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد، یزد، ایران.