تاثیر انواع مالچ بر حفظ رطوبت خاک نهال های سیاه تاغ (haloxylon aphyllum) در استان سمنان

عباس طحان، اکبر جوادی، محمد جعفری، نصرت الله حسنی، دامون رزمجویی

چکیده

این پژوهش به منظور بررسی اثر انواع مالچ بر حفظ رطوبت خاک نهال‏های تاغ در استان سمنان در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با 2 تیمار اصلی مالچ طبیعی و مصنوعی و دو تیمار فرعی پلاستیک سفید و سیاه و شن درشت و نرم هر یک با 3 تکرار در مناطق مختلف انجام شد. نهال های تاغی آماده به این منظور از گلدان جدا شده و به فاصله 3 متر از هم کاشته و انواع مالچ در حوزه تشتک‏ها به ضخامت 5 سانتی­متر قرار گرفت. تیمار بدون مالچ نیز به عنوان تیمار شاهد در نظر گرفته شد. عملیات آبیاری در این راستا به این صورت انجام شد که فقط تیمار شاهد در ماه یک بار آبیاری شد و بقیه تیمارها در طول دوره آزمایش آبیاری نشدند. در هر تیمار به طور تصادفی سنسورهای tdr نصب و فاکتورهای رطوبت خاک، ارتفاع گیاه و ضریب k هر 10 روز یک بار اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که اثر تیمار مالچ در فاکتور رطوبت خاک با یکدیگر تفاوت دارند (p>0.05). تیمار پلاستیک سیاه بیشترین رطوبت خاک و تیمار ماسه نرم و درشت کمترین رطوبت خاک را دارا بوده، در حالی که تیمار شاهد با تیمار ماسه نرم و درشت تفاوت معنی‏داری داشته (p0.05). بیشترین ضریب k مربوط به تیمار پلاستیک سیاه و کمترین آن مربوط به تیمار ماسه نرم بود. به طور کلی تیمار پلاستیک سیاه (مالچ مصنوعی) تفاوت معنی‏داری با تیمارهای طبیعی ماسه درشت و نرم نشان داد (p0.05). اختلاف معنی­داری بین ارتفاع گیاه در کلیه تیمارها وجود نداشت (p>0.05). در نهایت، تفاوت معنی‏داری از نظر رطوبت خاک در سطح یک درصد و فاکتور ضریب k در سطح 5 درصد بین این دو گروه به دست آمد. فاکتور ارتفاع در دو گروه مالچ طبیعی و مصنوعی تفاوتی با یکدیگر نداشتند. یافته‏های این پژوهش نشان داد که مالچ طبیعی در تمام متغیرهای مورد بررسی از میانگین کمتری نسبت به مالچ مصنوعی برخوردار بوده و در نتیجه مالچ مصنوعی نسبت به مالچ طبیعی رطوبت خاک را به نحو مطلوب­تری حفظ خواهد کرد.