مقاله

علم حضوری نفس از دیدگاه شیخ اشراق و محقق دوانی

دانلود متن کاملرایگان، با حساب کاربری؛ ثبت نام با گوگل چند ثانیه است

چکیده

با توجه به این که نفس، در کلام شیخ اشراق، واجد دو جه علوی و سفلی ست، ضرورتاً، واجد دوگونه فعل است: فعلی که با عنوان «تدبیر جسم» شناخته می شود و فعلی که متضمن معرفت و سیر و سلوک عرفانی است؛ اما از آن حیث که نفس، به عالم نور تعلق دارد و از جنس نور است، بنا به تعریف نور، نخست «آشکار بر خود» است و دوم «آشکار کننده ی غیر خود». بنابراین، شیخ اشراق، در اثبات تجرد نفس، نخست از «ادراک مستمر نفس» یا «خودآگاهی نفس» سخن می گوید و سپس، از دیگر اقسام علم حضوری بحث می کند. تقدم این سنخ از علم حضوری بر دیگر انواع آن نشانگر ضرورت آن برای دیگر اقسام معرفت است. به طوری که شناخت نفس از مفارقات علوم و امورات جسمانی سفلی، حاصل شدت و ضعف در همین سنخ ضروری و متقدم علم حضوری است.

نویسندگان و وابستگی سازمانی
  1. ابراهیم رضایی — استادیار دانشگاه اصفهان

اسناد مشابه

  • علم حضوری نفس از دیدگاه شیخ اشراق و محقق دوانی

    مقاله۲۰۱۳اندیشه دینیابراهیم رضایی

    با توجه به این‌که نفس، در کلام شیخ اشراق، واجد دو جه علوی و سفلی‌ست، ضرورتاً، واجد دوگونه فعل است: فعلی که با عنوان «تدبیر جسم» شناخته می‌شود و فعلی که متضمن معرفت و سیر و سلوک عرفانی است؛ اما از آن حیث که نفس، به عالم نور تعلق دارد و از جنس نور است، بنا به تعریف نور، نخست «آشکار

  • علم حضوری نفس به بدن و خروج از ایدئالیسم مطلق

    مقاله۲۰۱۲پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت)فیلیپ (علی) لنسل، حسین غفاری

    مبحث علم حضوری، در تفکّر فلسفی اسلامی بعد از مواجهة جدی آن با فلسفة غرب در قرن بیستم، اهمیت مضاعفی یافت. دلیل اهمیت آن، رویکرد جدیدی می­باشد که در حیطة معرفت­شناسی، این نوع از علم در اختیار فیلسوفان اسلامی قرار می­دهد. با بهره­گیری از این علم، برای فیلسوفان اسلامی، هم امکان اثبات

  • «نفس» نور است یا وجود؟ (بررسی تفسیر وجودی ملاصدرا از دیدگاه شیخ اشراق دربارة نور بودن نفس)

    مقاله۲۰۱۵خردنامه صدراقاسم پورحسن، علی بابایی

    In his works, particularly in his glosses on Sharh al-hikmat al-ishraq, Mulla Sadra provides some interpretations of Suhrawardi’s ideas regarding the concept of light which are in line with the teachings of his own school of philosophy. In other words, they are based on ontologic

  • حقیقت ادراک و مراتب آن از دیدگاه شیخ اشراق

    مقاله۲۰۰۹پژوهش های فلسفی – کلامیمحمد ملکی

    مقاله پیش رو، حقیقت ادراک و مراتب آن را از دیدگاه شیخ اشراق بررسی کرده است. برای تبیین دیدگاه شیخ اشراق، نخست بررسی و تبیین نظریه مشّاء لازم و ضروری است. از این رو، نخست نظر شیخِ فلاسفه اسلام به اختصار بررسی، و سپس به تبیین دیدگاه شیخ اشراق پرداخته شده است. ساختار، مطالب، شواهد و

  • حقیقت ادراک و مراتب آن از دیدگاه شیخ اشراق

    مقاله۲۰۰۹پژوهش های فلسفی کلامیمحمد ملکی

    مقاله پیش رو، حقیقت ادراک و مراتب آن را از دیدگاه شیخ اشراق بررسی کرده است. برای تبیین دیدگاه شیخ اشراق، نخست بررسی و تبیین نظریه مشّاء لازم و ضروری است. از این رو، نخست نظر شیخِ فلاسفه اسلام به اختصار بررسی، و سپس به تبیین دیدگاه شیخ اشراق پرداخته شده است. ساختار، مطالب، شواهد و

  • بررسی و نقد دیدگاه شیخ اشراق و ملاصدرا دربارة جایگاه مثل در نظام هستی

    مقاله۲۰۱۳پژوهش های هستی شناختیمحمد ذبیحی

    مثل افلاطونی از دو منظر هستی و شناخت آن مجادلات پردامن های را بین موافقان و مخالفان آن بر انگیخته است، سه فیلسوف بزرگ جهان اسلام، ابن سینا، شیخ اشراق و ملاصدرا نه تنها در مسأله مثل یکسان نمی اندیشند، بلکه دیدگاه شیخ اشراق و ملاصدرا در تقابل جدی با نظر ابن سینا است، ملاصدرا که مدع