بررسی آثار بهرهبرداری بر خصوصیات فیزیکی خاک و مقاومت خاک در حوزه های آبخیز جنگلی (بررسی موردی: جنگل خیرود)
چکیده
ارزیابی و مدیریت آثار محیطزیستی فعالیتهای بهرهبرداری جنگل یکی از عوامل اساسی است که اهمیت آن نیز روز به روز در حال افزایش است. این مطالعه، به منظور ارزیابی سیستمِ زمینیِ چوب کشی با اسکیدرهای چرخ لاستیکی در منطقه ای هشت هکتاری در پارسل 309 بخش گرازبن، جنگل آموزشی و پژوهشی خیرود، انجام شد. اهداف این تحقیق عبارت اند از اندازهگیری به همخوردگی خاک، بررسی معنیداری اثر شدت ترافیک ماشین و محل نمونه بر وزن مخصوص ظاهری خاک و مقاومت به نفوذ در عمقهای مختلف خاک، و اثر متقابل به همخوردگی ظاهری خاک و مقاومت به نفوذ در شدت ترافیک مختلف. یک شبکة منظم تصادفی مربعی پیاده شد و در مراکز این شبکهْ به هم خوردگی ظاهری خاک قبل و بعد از عملیات به صورت چشمی برآورد شد. نمونه های وزن مخصوص ظاهری و مقاومت به نفوذ خاک با استفاده از دو روش نمونهگیری ـ سیلندر های فولادی نمونه گیری و پنترومتر دستی ـ اندازهگیری شد. وزن مخصوص ظاهری خاک و مقدار مقاومت به نفوذ در سه عمق 10-0، 20-10، و 30-20 سانتی متری از سطح خاک اندازهگیری شد. بر اساس نتایج به دست آمده از اندازهگیری وزن مخصوص ظاهری، درصد افزایش وزن مخصوص از حد مضر درنظرگرفته شده بیشتر است. اندازهگیری سطح به هم خوردگی خاک توده، بعد از عملیات بهرهبرداری، نشان داد مقدار به هم خوردگی از حد مجاز سطح مضر (زیانآور) بیشتر نشده است. نتایجْ حاکی از آن است که عملیات چوب کشی با اسکیدر تغییراتِ درخور توجهی بر آستانة مضر بیولوژیکی مقاومت به نفوذ خاک در مرکز مسیر چوب کشی و محل رد چرخ به وجود نمی آورد.