کارایی مدل فرسایش و هیدرولوژی مرتع در برآورد میزان رسوب دامنه های مرتعی مناطق خشک (مطالعة موردی: حوزة آبخیز شهید نوری کاخک)
چکیده
فرسایش خاک،بی شک، یکی از مهم ترین مسائل و مشکلات موجود در عرصه های طبیعی کشور بوده و آثارِ مخربی در اکوسیستم های مرتعی به جای می گذارد. تحقیق حاضر، به منظور ارزیابی توانایی و قابلیت مدل[1] rhem در برآورد میزان رسوب دامنه های مرتعی مناطق خشک، در حوزة آبخیز زوجی شهید نوری کاخک انجام شد. مدل rhem یک مدل ریاضی، توزیعی، و فیزیکی است که قادر به شبیه سازی فرایندهای هیدرولوژیکی و فرسایشی از طریق اطلاعات اقلیم و خصوصیات دامنه است. میزان رسوب در 18 پلات فرسایشی در دو زیرحوزه ـ شاهد و نمونه ـ اندازه گیری شد. به منظور اجرای مدل، پارامتر های اقلیم، بافت خاک، طول شیب، تندی شیب، تاج پوشش، و پوشش زمین اندازه گیری شد و با ورود به مدل مقادیر رسوب و رواناب سالانه برآورد گردید. نتایج نشان دهندة عدم اختلاف معنی دار در سطح 5 درصد بین داده های مشاهده ای و برآوردی ـ چه در بررسی کلیة پلات های فرسایشی و چه در بررسی میانگین داده ها ـدر سه جهت مختلف قرارگیری پلات ها است. همچنین، نتایج مبیّنِ توانایی مدل در تعیین تأثیر کمّی اقدامات مختلف حفاظت خاک در فرایند های هیدرولوژیکی و فرسایش خاک است. در مجموع، بررسی ها بیانگر توانایی مناسب مدل برای کاربرد در دامنه های مرتعی مشابه با شرایط تحقیق است. [1]. rangeland hydrology and erosion model