چرایی کثرت مناقب نگاری امام علی (ع) توسط علمای شافعی مذهب

محمدحسن زمانی، علی رضا آزادی

چکیده

بیان فضایل و مناقب حضرت علی (ع) منحصر به پیروان و شیعیان ایشان نیست و علمای مذاهب چهارگانۀ اهل سنت نیز به دلیل جایگاه والای این شخصیت بی نظیر جهان اسلام و محبت به خاندان رسول خدا (ص)، به صورت گسترده به نقل مناقب و فضایل حضرت پرداخته اند و در این زمینه تألیفات فراوانی از خود به یادگار گذاشته اند. ولی با نگاهی اجمالی به این آثار می توان گفت که بیشترین و باارزش ترین تألیفات در این عرصه مربوط به بزرگان و علمای مذهب شافعی است که ارادت ویژۀ خود را در قالب منقبت نگاری های کم نظیر به ساحت اهل بیت و حضرت علی (ع) نشان داده اند. مهم ترین خصوصیت این آثار الهام گرفتن آنها از امام این مذهب یعنی امام شافعی است. پس در این مقاله مذهب شافعی و شخصیت امام شافعی به صورت مختصر معرفی شده است . همچنین دلایل ابراز محبت خاص ایشان به اهل بیت و علی الخصوص حضرت امیرالمؤمنین علی (ع) بیان شده و برخی از اشعار ایشان بررسی شده است. در پایان دیگر عوامل مؤثر در شکل گیری این ویژگی از جمله تأثیرپذیری از تصوف، نَسَب خود امام شافعی و ارادت خاص علمای شافعی نسبت به ائمۀ امامیه با ذکر شواهدی از آثار منقبتی علمای شافعی دربارۀ امیرالمؤمنین حضرت علی (ع) بیان شده اند.