رابطه ایزوتوپ های پایدار کربن با کارایی مصرف آب در چغندرقند در شرایط تنش و بدون تنش خشکی
چکیده
بهبود کارایی مصرف آب زمانی به یک هدف به نژادی تبدیل شد که معلوم گردید این صفت با نسبت ایزوتوپهای پایدار کربن رابطه دارد. در مطالعه حاضر که در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با چهار تکرار در ایستگاه تحقیقات برومز بارن انگلستان در شرایط تنش (جلوگیری از دریافت آب باران با پوشاندن سطح منطقه آزمایش بوسیله تونلهای پلاستیکی بزرگ از دو ماه بعد از کاشت تا زمان برداشت) و بدون تنش خشکی (آب باران به اضافه آبیاری بارانی تکمیلی) بر روی شش رقم چغندرقند در سال اول و 14 رقم در سال دوم انجام شد، تنوع ژنتیکی در میزان مصرف آب، عملکرد، کارایی مصرف آب، تبعیض ایزوتوپهای کربن)که اصطلاحاً یا دلتا نامیده میشود (و صفات مرتبط با آن مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که ارقام از نظر کارایی مصرف آب و حساسیت به تنش آبی در سطح احتمال پنج درصد با یکدیگر تفاوت معنیدار دارند اما این تنوع رابطهای با اندازهگیریهای انجام شده بر روی تبادلات گازی نداشت. تغییرات قابل ملاحظهای که در دلتا بهویژه در بافت برگ مشاهده شد با کارایی مصرف آب رابطه معکوس داشت و این موضوع نشان میدهد که تنوع ژنتیکی موجود برای کارایی مصرف آب را میتوان به طور غیرمستقیم با اندازهگیری ترکیب ایزوتوپی بافتهای گیاهی بهویژه برگ تعیین کرد. از آنجایی که تغییرات دلتا و بنابراین کارایی مصرف آب ممکن است ناشی از هدایت روزنهای، توان فتوسنتزی گیاه یا هر دو باشد لذا صفات مربوط به هدایت روزنهای(میزان خاکستر برگ و دمای کانوپی) و ظرفیت فتوسنتزی(میزان کلروفیل و وزن ویژه برگ) نیز اندازهگیری شد. در این میان، فقط وزن ویژه برگ همبستگی بالایی با دلتا داشت .(r= 0.77, p
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- اباذر رجبی — استادیار مؤسسه تحقیقات چغندرقند