تجزیه ژنتیکی مقاومت به گال زگیلی در چغندرقند
چکیده
یکی از عواملی که به دلیل کاهش کیفیت و کمیت زراعت چغندرقند زمستانه در منطقه خوزستان را تهدید میکند، بیماری گال زگیلی ناشی از قارچ (urophlyctis leproides) میباشد. برای اصلاح لاینهای مقاوم به این بیماری، شناخت ژنتیک عامل بیماریزا و اطلاعات کافی از ترکیبپذیری عمومی (gca) و خصوصی(sca) و همچنین نوع عمل ژن و یا ژنهای کنترلکننده مقاومت به این بیماری ضروری میباشد. به این منظور، تعداد شش لاین که دارای عکسالعملهای متفاوت به عامل بیماری بودند بهعنوان والدین به همراه 15 هیبرید f1 حاصل از آنها در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار کاشته و مورد ارزیابی قرار گرفتند. تجزیه ژنتیکی مقاومت به گال از طریق روش دو و مدل یک گریفینگ و همچنین روش هیمن انجام شد. در این مطالعه واریانس ژنتیکی شاخصهای آلودگی بیماری، یعنی وزن گال به وزن ریشه و وزن گال، معنیدار گردید. اثر gca و sca نیز برای این صفات معنیدار شد که بیانگر نقش اثر افزایشی و غیرافزایشی ژنها در کنترل مقاومت به بیماری میباشد. نتایج تجزیه بهروش هیمن حاکی از آن بود که عمل ژن برای شاخصهای آلودگی به عامل بیماری بهطور متوسط، بهصورت غالبیت کامل بوده و مقاومت به بیماری عمدتاً توسط ژنهای مغلوب کنترل میشود. بهطور کلی استفاده از گزینش دورهای برای تجمع ژنهای مطلوب در لاینهای والدینی قبل از تعیین هیبریدهای مناسب توصیه میشود.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- محمدحسین عزیزپور — مربی مرکز تحقیقات کشاورزی صفیآباد