ارزیابی مقاومت ژنوتیپهای برتر چغندرقند به عوامل پوسیدگی مهم ریشه در شرایط گلخانه
چکیده
چهار ژنوتیپ اصلاح شده چغندرقند در برابر عوامل مهم پوسیدگی ریشه شامل pythium aphanidermatum، phytophthora drechsleri، ) ag 2-2) rhizoctonia solani و (r. solani (ag 4 در شرایط گلخانه مورد ارزیابی قرار گرفتند. گیاهان 10 تا 12 هفتهای با زادمایه هریک از عوامل بیماریزا مایه‌زنی شدند. زاد مایه در مورد عوامل بیماریزای پیتیوم و فیتوفترا کشت سه تا پنج روزه آنها روی محیط کشت cma و در مورد قارچ رایزوکتونیا نه دانه ذرت آلوده به قارچ بود. ارزیابی مقاومت در قالب آزمایشهای مجزا برای هر بیمارگر و بهصورت طرح کرتهای کاملاً تصادفی و با سه تکرار انجام شد. یک ماه بعد از مایه‌زنی میزان پوسیدگی ریشهها با مقیاسهای موجود محاسبه گردید. نتایج نشان داد که ژنوتیپهای 16.p-19sb، 44.p-19sb و 78.p-19sb سطحی از مقاومت را نسبت به پوسیدگی پیتیومی دارا هستند. همچنین ژنوتیپ 78.p-19sb نسبت به p. drechsleri پایینترین آلودگی را بعد از شاهد مقاوم نشان داد. در ارزیابی ژنوتیپهای چغندرقند نسبت به r. solani با گروه آناستوموزی 4، ژنوتیپ 16.p-19sb از میزان آلودگی نزدیک به رقم مقاوم dorotea برخوردار بود. در ارزیابی مقاومت ژنوتیپهای چغندرقند مورد مطالعه نسبت به ) ag 2-2) r. solani سه ژنوتیپ اصلاحی 16.p-19sb، 44.p-19sb و 78.p-19sb با شاهد مقاوم dorotea اختلاف معنیداری نداشتند. به نظر میرسد که ژنوتیپهای 16.p-19sb، 78.p-19sb و 44.p-19sb ژرم پلاسمهای مناسبی برای دورگگیری و تهیه ارقام متحمل چغندرقند به عوامل بیماریزای پوسیدگی ریشه باشند. این گزارش اولین مورد از وجود منبع مقاومت در گونه beta vulgaris نسبت به بیمارگرهای ریشه ناشی از p. aphanidermatum و p. drechsleri در ایران محسوب میشود.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- شیرین فتاحی — دانشجوی کارشناسیارشد بیماری شناسی گیاهی، دانشگاه بوعلی سینا
- دوستمراد ظفری — دانشیار دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا