بررسی رابطه مکانی بین بانک بذر، جمعیت علف هرز و الگوی پراکنش آن در طول فصل زراعی در مزرعه چغندر قند
چکیده
به منظور بررسی رابطه مکانی بین بانک بذر و جمعیت علف هرز و نیز الگوی پراکنش آن در طول فصل زراعی در مزرعه چغندرقند، پژوهشی در سال 1388 در ایستگاه تحقیقاتی مهندس مطهری واقع در کمالشهر کرج انجام گرفت. نمونهبرداری از بانک بذر قبل از کاشت چغندرقند و از گیاهچههای علفهرز طی سه مرحله در دوره رشد با دو نوع چارچوب مربع(50 در50 سانتیمتر) و مستطیل (100 در 25 سانتیمتر) صورت گرفت. در هر دو چارچوب فراوانی بذر علفهرز و تراکم بوته به تفکیک گونه شناسایی و ثبت شد. به منظور بررسی ساختار مکانی علفهای هرز و پویایی لکهها از تکنیک ژئواستاتیستیک استفاده شد. تاج خروس، سلمهتره و علفهای هرز باریک برگ، گونههای متداول علف هرز در مزرعه بودند. تجزیه و تحلیل سمی واریوگرام گونههای متداول، دامنه تأثیری از 24/0 تا 9/141 متر را نشان داد که بسته به گونه علفهـرز و مرحله نمونهبرداری متغیر بود. تاجخروس دارای دامنه تأثیر زیاد بهویژه در نمونه برداری دوم گیاهچهها بود. دامنه سلمهتره در طول فصل رشد از گونههای دیگر کمتر بود. بیشترین اثر قطعهای به میزان 671/1 و 308/1 به ترتیب مربوط به تاج خروس (در نوبت دوم نمونهبرداری از گیاهچهها) و گونههای باریک برگ (در نوبت اول نمونهبرداری از گیاهچهها) بود، که در هر دو موجب همبستگی مکانی خیلی ضعیف گردید. همبستگی مکانی قوی برای بذور و گیاهچههای سلمهتره در تمامی مراحل نمونهبرداری به ثبت رسید. نقشههای توزیع مکانی، توزیع لکهای علفهرز را تأیید کرد. ساختار لکهها در طی فصل رشد تغییر کرد. نتایج این مطالعه نشان داد که توزیع مکانی سبب بهبود تصمیمگیریهای مدیریتی و افزایش درک ما از دینامیک جمعیت علفهای هرز خواهد شد.