نگاهی به ظرفیت های نمایشی و اقتباسی خاوران نامة ابن حسام خسفی
چکیده
اقتباس از آثار ادبی برای سینما که در گسترة مطالعات بین رشتهای دسته بندی شده است، در دهههای اخیر توجه تطبیقگرایان زیادی را به خود جلب کرده است. در این دیدگاه، ادبیات تطبیقی میکوشد با ایجاد ارتباط میان علوم انسانی و به ویژه ادبیات با سایر علوم و دانشها، آن را از حالت صرفاً نظری خارج کند و در ارتباط با دیگر هنرها و به ویژه سینما، غنایی تازه ببخشد. در این مقاله، با تکیه بر جایگاه و اهمیت اقتباس از آثار ادبی در سینما، خاوران نامة ابن حسام خسفی را به عنوان اثری واجد شرایط اقتباس، با رویکردی تطبیقی و تعاملی میان ادبیات و سینما مورد بررسی قرار می دهیم و برخی وجوه نمایشی آن را مشخص می کنیم. وجوه نمایشی که خاوراننامه را اثری واجد شرایط برای اقتباس سینمایی می کنند، عبارت اند از: بهرهمندی از نمود داستانی و روایت گونه، شخصیتهای نمایشی، تعلیق، تنوع کشمکش و همچنین برخورداری از غنای محتوایی و هماهنگی بین محتوا و فضا و تصاویر ارائه شده در متن. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی و با محوریت متن خاوران نامه و استفاده از تئوریهای پذیرفته شده در ارتباط با مسئلة اقتباس در سینما است که با توجه به رویکرد مکتب آمریکایی و نگاه بین رشتهای آن در ادبیات تطبیقی، پیش رفته است.