بررسی مکانیسم جذب اورانیم و توریم بر روی یک رزین ماکرومتخلخل بارورشده با کلایتون زرد و تغلیظ و اندازه گیری مقادیر ناچیز آن ها در نمونه های زیست محیطی
چکیده
زمینه وهدف:با وجود اهمیت اندازهگیری عناصر رادیو اکتیو در نمونههای زیست محیطی، اغلب روشهای دستگاهی، حساسیت کافی برای این اندازهگیریها را ندارند. پیشتغلیظ و جداسازی عناصر از ماتریکس نمونهها بهترین و اغلب تنها روش عملی برای حل مشکل فوق بوده و هدف این تحقیق، استخراج فاز جامد اورانیم و توریم با استفاده از یک جاذب مناسب و گزینشپذیر و اندازهگیری غلظتهای ناچیز آنها در نمونههای زیست محیطی است. موادّ و روشها:در این پژوهش رزین آمبرلیت xad-7 بارورشده با کلایتون زرد برای تغلیظ و اندازهگیری اورانیم و توریم در نمونههای زیست محیطی مورد استفاده قرارگرفت و پس از بهدست آوردنشرایط بهینهی متغیرهایph و قدرت یونی، مطالعهی جنبههای تعادلی فرایند جذب انجام شده واندازهگیری اورانیل و توریم پس از تغلیظ به روش ستونی با استفاده از روش آرسنازو iii انجام شد. در روش ستونی نیز متغیرهای سرعت جریان نمونه، نوع شوینده و غلظت آن، سرعت شویش، حجم شوینده و غلظت تحمل شدهی یونهای مزاحم بهدقت بهینهسازی شدند. یافتهها:آزمایشهانشانداد که جذب همزمان توریم و اورانیل در ph=5 قابل انجام است. برازش ایزوترمهای جذب تعادلی با مدل لانگمویر (9999 دهمr2=) از مدلهای فریندلیچ (8979 دهمr2≤) و تمکین (9705 دهمr2≤) بهتر بود و ظرفیت جذب ماکزیمم رزین بارورشده جدید بهترتیب برای توریم و اورانیل مقدار 571 دهم و mmol.g-1 609 دهم بود. جذب و واجذب جریانی هر دو یون از سرعت مناسبی برخورداربود. مطالعات شویش نشان داد که با کمک محلول کربنات سدیم و با غلضت (w/v)5 صدم درصد، میتوان اورانیم را شسته و جداسازی نمود و در مرحلهی بعد میتوان برای واجذب یون th(iv) از محلول hcl با غلظتی بالاتر از m0/2 استفاده کرد. rsd محاسبه شد و بهترتیب مقادیر 9/2 و %1/3 برای توریم و اورانیم بهدست آمدند. نتایج نشان داد که یونهای مزاحم در پیشتغلیظ مزاحمت جدی ایجادنمیکردند. روش پیش تغلیظ و اندازهگیری ارایه شده برای اندازهگیری اورانیل و توریم در چند نمونهی واقعی زیست محیطی بهکارگرفته شد که درستی و دقت بهدست آمده از این اندازهگیریها رضایتبخش بود. نتیجهگیری:رزین xad-7 بارورشده با کلایتون زرد برای تغلیظ و اندازهگیری اورانیم و توریم مناسب بوده و با استفاده از آن میتوان غلظتهای ناچیز این دو فلز رادیو اکتیو را در نمونههای آبی زیست محیطی با موفقیت اندازهگیری نمود.