شناسایی و ارزش گذاری عوامل موثر بر تصمیم شهروندان تهرانی جهت ورود به طرح پزشک خانواده؛ با استفاده از آزمایش انتخاب گسسته
چکیده
با وجود موفقیتهای نسبی نظام سلامت ایران و ارتقای بسیاری از شاخصهای بهداشتی طی دو دهة گذشته، نظام سلامت ایران کماکان با مشکلات جدّی مواجه است. یکی از مشکلاتِ مهم بیعدالتی در دسترسی به خدمات سلامت است. مطالعات نظری و شواهد عملی گویایِ آن است که اجرای نظام ارجاع و طرح پزشک خانواده یکی از راهکارهای اصلیِ برطرف ساختن بیعدالتیها در حوزة سلامت و استفادة مناسب از منابع کمیاب در این حوزه است. برای اجرای موفقیت آمیز طرح پزشک خانواده، ضرورت دارد علاوه بر رفع برخی مشکلات شناخته شده و ایجاد بسترهای لازم، با استفاده از روشهای علمی، مؤلفه های اثرگذار در تصمیم مشارکت کنندگان در این طرح شناسایی شود و سیاست گذار حوزة سلامت، به منظور افزایش احتمال توفیق اجرایی شدن آن، بستة سیاستیای تدوین کند که با حداکثر انطباق با ترجیحات جامعة هدف تهیه شده باشد. در همین زمینه، مطالعة حاضر به منظور شناسایی ترجیحات شهروندان تهرانی، به عنوان یکی از مشارکتکنندگان در طرح، انجام گرفته است. نتایج نشان دهندة آن است که مؤلفههای ویزیت، رفتار پزشک، نحوة وقتگذاری پزشک در معاینات، و دسترسی تلفنی آثار معنیداری در متمایل شهروندان برای ورود به طرح پزشک خانواده دارد؛ به طوری که افزایش ویزیت موجب کاهش تمایل افراد برای ورود به این طرح می شود. به علاوه، رفتار توأم با احترام پزشک، وقتگذاری مناسب و نیز امکان دسترسی تلفنی به افزایش مطلوبیت شهروندان منجر می شود و احتمال مشارکت آن ها و ورودشان به طرح را افزایش میدهد. تمایل شهروندان به پرداخت برای هر یک از مؤلفههای رفتار پزشک، نحوة وقتگذاری و دسترسی تلفنی به ترتیب 579/9، 947/9 و 750/3 تومان برآورد شده است.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- سید محمد هادی سبحانیان — دکتری اقتصاد دانشگاه تهران
- جعفر عبادی — استاد اقتصاد دانشگاه تهران
- محسن مهرارا — استاد اقتصاد دانشگاه تهران