کاربرد منطق فازی در تعیین ساختار بازار زیربخش های صنعتی ایران
چکیده
ساختار بازار یکی از مهمترین ویژگیهای هر صنعت برای تحلیل وضعیت آن به شمار میرود. برای بررسی ساختار بازار شاخصهای مختلفی همچون تمرکز، صرفههای مقیاس، ورود بنگاهها، و تفاوت کالا وجود دارد. اما، اغلب مطالعات انجام شده در این زمینه از یکی از این شاخصها (معمولاً تمرکز) به منظور تعیین ساختار بازار استفاده میکنند. در این مطالعه، با استفاده از روششناسی منطق فازی، یک شاخص جامع ساختار بازار از ترکیب سه متغیرِ تمرکز، صرفههای مقیاس و تعداد ورود بنگاهها به صنعت ساخته میشود و با استفاده از آن به بررسی ساختار بازار زیربخشهای صنعتی ایران در سطح کُدهای چهاررقمی isic در سال 1386 پرداخته میشود. نتایج حاکی از پایین بودن میزان شاخص جامع محاسبه شده برای تعیین ساختار بازار در اکثر زیربخشهای صنعتی ایران است؛ به طوری که 63 صنعت دارای شاخص ساختار بازار کمتر از 22/0 هستند؛ عمدة دلیل آن کم بودن صرفههای مقیاس در صنایع مذکور است. همچنین، رتبهبندی زیربخشهای صنعتی مذکور، بر اساس میزان رقابتی بودن، نشان میدهد که صنایع تولید آجر با شاخص ساختار بازار 037/0 به عنوان رقابتیترین صنعت و صنایع تولید جواهرات و کالاهای وابسته با شاخص ساختار بازار 781/0 انحصاریترین صنعت است.