اثر تنش شوری بر خصوصیات ریشه ارقام جو sahara 3771 (متحمل) و clipper (حساس) به شوری
چکیده
شوری یکی از مهمترین تنشهای غیر زیستی است که تولید محصولات کشاورزی را در خاکهای مناطق خشک و نیمه خشک کاهش می دهد. برای بررسی تأثیر شوری بر خصوصیات ریشه، ارقام جو sahara 3771 (متحمل به شوری) و clipper (حساس به شوری) در یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با 3 تکرار تحت شرایط عادی و تنش شوری 100 میلی مولار nacl در کشت هیدروپونیک ارزیابی شدند. تیمار شوری پس از استقرار گیاهچه ها و در مرحله سه برگچه ای اعمال شد و تا مرحله ساقه دهی (5 هفتگی) ادامه پیدا کرد. به این ترتیب که، در روز اول اعمال تنش از 500 میلی لیتر nacl به همراه نصف غلظت محلول هوگلند و از روز دوم به بعد از 1000 میلی لیتر nacl همراه با غلظت کامل هوگلند استفاده شد. صفات طول، حجم، وزن تر و خشک ریشه، میزان فلورسانس کلروفیل برگ و میزان یون های k+ و na+ در سه مرحله 24 ساعت بعد از اعمال تنش در مرحله سه برگی، سه هفته بعد از اعمال تنش در مرحله پنجه زنی و پنج هفته بعد از اعمال تنش در مرحله ساقه دهی اندازه گیری شدند. تجزیه واریانس داده ها و مقایسه میانگین ها نشان داد که شوری 100 میلی مولار در مقایسه با شرایط عادی باعث کاهش معنی دار وزن تر ریشه و نسبت k+/na+ شد. بین مراحل رشدی از نظر وزن تر و خشک ریشه تفاوت معنی دار وجود داشت و با پیشرفت مراحل رشدی میزان این صفات افزایش یافت. ارقام از نظر وزن تر و حجم ریشه در سطح احتمال یک درصد تفاوت معنیداری نشان دادند. بیشترین طول و حجم ریشه مربوط به رقم sahara 3771 در مرحله ساقه دهی بود و تنش شوری باعث کاهش بیشتر وزن تر ریشه و نسبت k+/na+ در رقم حساس (clipper) در مقایسه با رقم متحمل (sahara 3771) شد.