ساختار تشریحی و بافت شناسی غده تیروئید در شتر یک کوهانه
چکیده
زمینه مطالعه: تیروئید از جمله غدد درون ریزی است که بر بسیاری از اندام های بدن تأثیر گذاشته و در متابولیسم بدن حیوانات نقش مهمی ایفا می کند. با این حال، پژوهش های انجام شده در ایران در مورد خصوصیات آناتومیکی و بافت شناسی این غده در شتر اندک است. هدف: هدف از انجام این مطالعه، بررسی ساختار تشریحی و بافت شناسی غده تیروئید در شتر یک کوهانه بود. روش کار: در این مطالعه که بر روی 40 نفر شتر 10-6ساله (20 نفر شتر نر و 20 نفر شتر ماده) صورت گرفت، ساختار تشریحی غده تیروئید از نظر خصوصیات مرفولوژیکی و توپوگرافی و همچنین ساختار بافت شناسی، پس از تهیه مقطع و رنگ آمیزی های هماتوکسیلین و ائوزین، ورهوف و تولوئیدین بلو با استفاده از میکروسکوپ نوری مورد بررسی قرار گرفت. نتایج: غده تیروئید شتر یک کوهانه در سطح جانبی نای قرار داشت و لوب راست آن جلو تر از لوب چپ و بلافاصله در سمت خلفی غضروف حنجره قرار گرفته بود. دو لوب توسط تنگه ای که در سطح شکمی نای قرار گرفته به یکدیگر متصل می شدند. بیشترین طول، عرض و ضخامت غده تیروئید در جنس نر به ترتیب cm 65/0 ± 15/5، 75/0 ± 25/2 و 5/0 ± 9/0 و در جنس ماده cm 5/0 ± 55/5، 3/0 ± 65/2 و 52/0 ± 9/0 بود. وزن غده تیروئید در دو جنس نـر و مـاده به ترتیب g 52/0 ± 69/51 و 25/0 ± 07/53 بود. از نظر بافت شناسی، غده تیروئید واجد فولیکول، بافت پوششی فولیکولر و سلول های پارافولیکولر بود و سلول های اخیر تقریباً 5% جمعیت سلولی غده را به خود اختصاص دادند. اغلب فولیکول های بزرگ و غیرفعال در قسمت های محیطی غده و فولیکول های کوچک و فعال در قسمت مرکزی غده قرار داشتند. قسمت های مرکزی غده در مقایسه با قسمت های محیطی از بستر عروقی غنی تری برخوردار بودند. نتیجه گیری نهایی: غده تیروئید در شتر یک کوهانه از نظر ساختار تشریحی و بافت شناسی تفاوت قابل توجهی با سایر پستانداران اهلی ندارد.