بررسی خشکسالی های دهه 2030-2011 تحت اثر تغییر اقلیم، مطالعه موردی: حوزه آبخیز اسکندری، استان اصفهان
چکیده
مطالعه تغییرات اقلیمی و تأثیر آن بر شدت و تواتر خشکسالی های دهه های آتی می تواند به برنامه ریزی به منظور استفاده صحیح منابع آب و سازگاری با آثار مخرب پدیده خشکسالی کمک شایانی نماید. در این پژوهش به ارزیابی تغییرات اقلیمی دوره 2030-2011 و اثر آن بر خشکسالی حوزه آبخیز اسکندری پرداخته شده است. بدین منظور پس از ارزیابی توانایی lars-wg در شبیه سازی دوره 2008-1965 بر اساس سناریوی پایه، اقدام به ریز مقیاس نمایی برون دادهای مدل hadcm3 تحت دو سناریوی a2 و b1 و پیشبینی دمای کمینه، بیشینه و بارش و بررسی شاخص خشکسالی spi شده است. بر اساس سناریوهای a2 و b1 دمای کمینه افزایش 0.3 تا 1.6 درجه سانتی گراد را در ماه های مارس، ژوئن، ژوئیه و سپتامبر خواهد داشت. بیشترین و کمترین افزایش دمای بیشینه به ترتیب مربوط به می و فوریه به میزان 1.6 و 0.02 درجه سانتی گراد است. نتایج نشان از افزایش 7.2 تا 10.9 درصدی متوسط بارش سالانه دارد. اما از آن جایی که تعداد روزهای تر افزایشی نخواهند داشت، بنابراین، بر شدت بارش های حدی افزوده می شود. بیشترین کاهش بارندگی مربوط به ماه های آوریل و می بوده و با توجه به این که این کمبود بارندگی با تأخیر چند ماهه نمود پیدا می کند، شدیدترین خشکسالی با توجه به spi شش ماهه مربوط به آگوست و شدیدترین خشکسالی بر اساس spi دوارده ماهه متعلق به دسامبر است. تحلیل سالانه این شاخص نشان داد که 75 درصد سال ها وضعیتی نرمال دارد، بنابراین، حوزه آبخیز اسکندری در دهه 2020 با افزایش فراوانی وقوع خشکسالی روبه رو نخواهد بود، اما انتظار می رود، بارش ها به سمت فصل گرم جابه جا شوند.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- معصومه بحری — دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد
- محمدتقی دستورانی — دانشیار، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد
- مسعود گودرزی — استادیار، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری