رسوب سنجی مخازن سدهای کوچک به منظور ارزیابی مدل mpsiac در استان سمنان
چکیده
ارزیابی مدل های تجربی برآورد رسوب دهی در حوزه های آبخیز ضروری است. یکی از مدل های مورد استفاده در ایران، مدل mpsiac می باشد و از جمله شیوه های مناسب ارزیابی این مدل، روش رسوب سنجی مخازن سدهای کوچک است. در این تحقیق، تعداد 9 حوزه آبخیز کوچک در استان سمنان انتخاب شد و در خروجی این حوزه ها سدهای خاکی کوتاه با قدمت ده سال احداث گردید. این سدها تا زمان اندازه گیری سرریز نکرده بودند و به همین دلیل تمامی رسوبات تولیدی حوزه آبخیز بالادست آنها در مخازن سدها به تله افتادند. رسوبات ترسیب شده در مخازن این سدها از طریق عملیات نقشه برداری و اندازه گیری وزن مخصوص ظاهری رسوبات محاسبه، و با برآوردهای حاصل از کاربردهای مدل mpsiac با استفاده از آزمون t جفتی مقایسه شد. نتایج نشان داد که اختلاف بین میانگین ها برای مقادیر حجمی رسوب دهی برآورد شده با استفاده از مدل mpsiac، با مقادیر اندازه گیری شده در سطح 5 درصد معنی دار نبود؛ در حالی که اختلاف بین میانگین مقادیر وزنی رسوبات در سطح 5 درصد معنی دار بود. همچنین تعیین کارآیی و میانگین نسبی مجذور مربعات خطای مدل نشان داد که مدل mpsiac مناطق مورد بررسی کارآیی مناسبی ندارد.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- سید علی اصغر هاشمی — مربی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی سمنان
- محمود عرب خدری — مربی پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری