سفر قهرمان مؤنث در سه فیلمنامه از بهرام بیضایی: مطالعۀ تطبیقی سه فیلمنامۀ سگ کشی، اشغال، و حقایق دربارة لیلا دختر ادریس در چارچوب نظریۀ مورین مرداک
چکیده
بهرام بیضایی را میتوان از دهۀ چهل تاکنون در زمرۀ معدود نویسندگان صاحب سبکی منحصر به خود دانست که نامش بیش از هر چیز با نمایشنامه و فیلمنامه پیوند خورده است. این پژوهش در چارچوب نظری «الگوی سفر قهرمان مؤنث» مورین مرداک به بررسی سه فیلمنامۀ سگکشی، اشغالل، و حقایق یرباره لیلا یختر ایریس می پردازد. نظریۀ مرداک نگاهی نو به مدل جوزف کمبل برای سفر اسطورهای قهرمان به شمار میآید که در آن سفر قهرمان مؤنث شامل ده مرحلة گسستن از دنیای زنانه، همذات پنداری با مردان، جادۀ آزمونها، موفقیت خیالی، «نه!» گفتن زن قوی، تشرف و برخورد با الهه، میل شدید به پیوند دوباره با هویت زنانه، علاج شکاف میان مادر و دختر، یافتن مرد درون، و ورای ثنویت است. پژوهش حاضر با بررسی سیر رخدادها در سه فیلمنامۀ بیضایی و بهرهگیری از جملات شخصیتها به بررسی تطبیقی سیر تحول شخصیتی زنان در این آثار میپردازد و نشان میدهد که امکان انطباق ساختاری این سه اثر بر الگوی مذکور وجود دارد.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- بهروز محمودی بختیاری — دانشیار پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران
- فرشید کردمافی — دانشجوی کارشناسی ارشد ادبیات نمایشی دانشگاه تهران
- نرگس فرشی جلالی — دانشجوی کارشناسی ارشد ادبیات نمایشی دانشگاه تهران