پهنه بندی فضایی سکونتگاه های روستایی در معرض مخاطرات محیطی با استفاده از تکنیک تصمیم گیری چند معیاره ویکور (مطالعه موردی: شهرستان تالش)
چکیده
شناخت نواحی در معرض مخاطرات طبیعی همچون زلزله یکی از گامهای اولیه در مدیریت مخاطرات و برنامهریزی توسعهای و عمرانی است. مقوله زلزله یکی از مخاطرات طبیعی است که وقوع آن میتواند تلفات، خسارت و آسیبهای بسیاری را ایجاد کند. مخاطرات طبیعی مانند سیل، زلزله و غیره در طول حیات کره زمین همواره وجود داشته است. در دهههای اخیر علیرغم پیشرفتهای علمی و تکنولوژی گسترده در پیشبینی حوادث، ساختمانسازی و مدیریت بحران، بلایای طبیعی همچنان هزینههای سنگینی را به جوامع انسانی تحمیل نموده است. هدف از این پژوهش شناسایی روستاهای در معرض وقوع زلزله میباشد، که نیاز به پهنهبندی فضایی مناطق زلزلهخیز است. روش تحقیق به صورت توصیفی- تحلیلی میباشد. در بحث توصیفی با استفاده از مطالعات کتابخانهای و اسنادی دادههای مورد نیاز گردآوری شده است و در بحث تحلیلی با استفاده از لایههای رقومی مورد نیاز و مدل ویکور پهنهبندی فضایی مناطق آسیبپذیر روستایی در برابر زلزله در شهرستان تالش صورت گرفته است. معیارهای استقاده در این پژوهش لایههای گسل، زمینشناسی، عمق و شدت زلزلههای رخ داده در شهرستان تالش میباشد. برای وزندهی معیارها از مدل تحلیلی ahp استفاده شده است. پس از اجرای عملیات پهنهبندی فضایی در مدل ویکور، مشخص گردید که از 315 روستای شهرستان تالش 155روستا یعنی 49 درصد از سکونتگاهای روستایی شهرستان در منطقه خطر بالای زلزله استقرار یافتهاند. با مشخص شدن روستاهای در معرض، گام بعدی شناسایی مساکن مستعد (کم دوام) در این روستاها میباشد تا از طریق ظرفیتسازی که از طریق برنامهریزی کالبدی توسط متولیان امر بهسازی و نوسازی مساکن، در جهت افزایش مقاومت مساکن کم دوام در مقابل زلزله اقدام گردد.