پهنه بندی ژئومورفولوژیکی تناسب زمین در شهرستان اراک با استفاده از مدل منطق فازی (با رویکرد توسعه آتی شهر اراک)
چکیده
هدف عمده پژوهش حاضر پهنهبندی شهرستان اراک به کمک پارامترهای ژئومورفولوژیکی با استفاده از مدل منطق فازی بوده است. در راستای تحقق هدف مذکور، 10 شاخص مؤثر شامل ارتفاع، فاصله از گسل، فاصله از آبراهه اصلی، فاصله از آبراهه فرعی، فاصله از راه ارتباطی، درصد شیب، فاصله از سکونتگاه، تیپ اراضی، میزان فرسایشپذیری و پتانسیل لرزه خیزی در قالب نقشههای وکتوری و رستری تهیه گردید. برای هریک از لایههای رستری بر اساس مطالعات میدانی و نظر کارشناسی یک تابع تعریف شد، اما لایههای وکتوری با قرار گرفتن در یک بازه 0 و 1 دیگر نیازی به تعریف تابع نداشتند. پس از اعمال توابع، عملیات ضرب، جمع و مقادیر مختلف گامای فازی نیز بر روی لایهها اجرا گردیدند. بدینمنظور از نرمافزارهای arc gis 9.3وerdas 9.1 استفاده شد. در نهایت مقایسه تحلیلی بین پهنههای مناسب وضع موجود شهر بر اساس پهنههای بحرانی و پهنههای مناسب حاصل از مقادیر گاما انجام گرفت. بر اساس یافتهها مشخص شد گامای 7/0 فازی بیشترین تطابق را با اراضی مناسب وضع موجود شهرستان دارد. نتایج حاکی از آن بود که دو هسته در غرب و شرق شهرستان جهت توسعه آتی شهر اراک مناسب به نظر میرسد و در حال حاضر، پهنهی شمال و شمالغربی شهر در اولویت میباشد. در نهایت نقشه نهایی به 5 کلاس طبقهبندی گردید، بطوریکه مناطق به ترتیب؛ تناسب بسیار کم با 2189، تناسب کم با 389، تناسب متوسط با 593 ،تناسب زیاد با 552 و تناسب بسیار زیاد با 381 کیلومتر مربع مساحت، مشخص شدند.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- موسی عابدینی — دانشیار ژئومورفولوژی در برنامه ریزی محیطی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
- بهاره میرزاخانی — دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی در برنامه ریزی محیطی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
- آتنا عسکری — دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی در برنامه ریزی محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران