شناسایی و اولویت بندی عوامل ریشه ای تأثیرگذار در ارتقای رقابت پذیری منطقه ای مورد مطالعاتی: استان کردستان
چکیده
با رشد جهانیشدن و تغییرات سریع در فضای جهانی، موضوع رقابت پذیری منطقه ای از اهمیت فزاینده ای برای شتاب بخشیدن به توسعه منطقه ای برخوردار شده است. یکی از پیامدهای جهانیشدن، ظهور اقتصادهای منطقه ای قدرتمندی است که تولید ناخالص منطقه ای برخی از آن ها زیادتر از تولید ناخالص ملی بیشتر کشورهاست. از این رو، از دهه 1990 میلادی، مفهوم رقابت پذیری منطقه ای در محافل عمومی کشورهای توسعه یافته و برخی کشورهای در حال توسعه به یک موضوع غالب تبدیل شده است تا کشورها از طریق آن به مجموعه روشنی از سیاست ها برای تقویت توسعه مناطق خود دست یابند. با این ذهنیت، هدف مقالهی حاضر شناسایی و اولویتبندی مهمترین عوامل رقابتپذیری است، که در توسعه استان کردستان تأثیرگذار هستند. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی است، که با استفاده از دادههای کمی و کیفی انجام میگیرد. دادههای کمی پژوهش به روش اسنادی و دادههای کیفی به روش پیمایشی و از طریق توزیع پرسشنامه گردآوری شده است. این پژوهش در گام نخست، عوامل ارزیابی رقابتپذیری منطقهای را متشکل از 4 عامل اصلی، 26 معیار و 62 زیرمعیار، تدوین کرده و در گام بعدی با کاربست این عوامل و مدل تحلیلی msa و نرمافزار اکسل ضمن تحلیل دادههایی که از طریق توزیع پرسشنامه در میان 29 نفر از نخبگان 8 پیشران اصلی منطقه، گردآوری شده بود، به شناسایی و اولویتبندی عوامل مؤثر در رقابتپذیری استان کردستان پرداخته است. نتایج یافتهها نشان میدهد که در سطح عاملها، عامل اقتصادی با 24/0 و عامل نهادی- سیاسی با 18/0 و در سطح دوم معیارهایی چون کارآمدی نظام تولید با 44/0 و سیاستگذاری دولتی با 43/0 بیشترین تأثیر را در ارتقای رقابتپذیری منطقهای استان کردستان دارند و در بخش پیشرانهای اقتصادی منطقه هم بخشهای جنگلداری، ساختمان و کشاورزی به ترتیب با 32/1، 17/1 و 04/1 رقابتپذیرترین بخشهای فعالیتی استان محسوب میشوند.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- هاشم داداش پور — استادیار برنامه ریزی شهری و منطقه ای، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
- مهدی ده ده جانی — کارشناس ارشد برنامه ریزی منطقه ای، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران