نقشه یابی دقیق qtl بزرگ اثر کنترل کننده تحمل به شوری (saltol) در برنج
چکیده
این بررسی با هدف اعتبار سنجی و اشباع ظریف ناحیه کروموزومی کنترل¬ کننده تحمل به شوری در برنج (saltol)، در مؤسسه بین¬المللی تحقیقات برنج (irri) در شهر لوس بانیوس فیلیپین از سال 1384 تا 1386 اجرا گردید. qtl بزرگ ¬اثر (saltol) که در تنظیم جذب سدیم، جذب پتاسیم و نسبت سدیم به پتاسیم و در نتیجه تحمل به شوری در مرحله گیاهچهای در برنج مؤثر است، با استفاده از جامعه اینبرد نوترکیب حاصل از تلاقیpokkali×ir29 روی کروموزوم 1 شناسایی شده است که حدود 3/64 تا 2/80 درصد از تنوع فنوتیپی را برای صفات فوق توجیه کرد. در این پژوهش، به منظور اشباع دقیق ناحیه saltolاز 10 نشانگر ریزماهواره est-ssr و جمعیت لاین¬های نسبتاً ایزوژن bc3f4 حاصل از تلاقی pokkali×ir29 که برای این ناحیه ایجاد شده بود استفاده شد. بدین منظور افراد تصادفی جامعه bc3f4 در سطوح شوری 12 و 16و 18 دسی¬زیمنس بر متر فنوتیپ¬یابی و ژنوتیپ¬یابی شدند و qtl کنترل کننده تغییرات تحمل به شوری در سطوح شوری 12 و 16 دسی¬زیمنس بر متر در مکانی تقریباً یکسان مشاهده شد. این مکانهای ژنی به ترتیب 18 و 24 درصد از تغییرات امتیاز تحمل به شوری را توجیه کردند. بر اساس یافته¬های این پژوهش، مکان احتمالی saltol در فاصله¬ای به طول حدود 2/1 سانتی¬مورگان در روی کروموزوم 1 تعیین شد که بر اساس مطابقت با نقشه فیزیکی برنج این محدوده در حدود 350 کیلوباز می-باشد و در فاصله نشانگری rm8094،rm3412 وcp6224 می¬باشد. بنابراین گزینش به کمک این نشانگرها برای اصلاح ژنوتیپ¬های ایرانی برای تحمل به شوری امکان پذیر است.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- قاسم محمدی نژاد — رییس پژوهشکده باغبانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان
- راکش کومار سینگ — مؤسسه بین المللی تحقیقات برنج
- عبدالمجید رضایی — استاد، دانشگاه اصفهان
- احمد ارزانی — استاد دانشگاه اصفهان
- بابک ناخدا — عضو هیأت علمی، پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی