شناسایی مکان های ژنی کنترل کننده مؤلفه های جوانه زنی در جمعیت لاین های نوترکیب برنج ایرانی (.oryza sativa l) تحت شرایط مختلف تنش اسمتیک
چکیده
تنشهای اسمتیک از جمله خشکی در برنج یکی از جدیترین عاملهای تولید و پایداری عملکرد در جهان میباشد. به منظور مکانیابی qtlهای مرتبط با تحمل به تنشهای اسمتیک در مرحله جوانهزنی و تعیین سهم هر qtl در تنوع فنوتیپی صفات 96 لاین نسل هشتم تلاقی ارقام عنبربو × سپیدرود ( به ترتیب متحمل و حساس به تنش خشکی در مرحله جوانهزنی) در دانشگاه گنبد کاووس طی سالهای 92-1390 مورد مطالعه قرار گرفتند. برای تشکیل نقشه پیوستگی، چند شکلی 365 جفت آغازگر ssr و 35 ترکیب پرایمری aflp روی والدین مورد بررسی قرار گرفت. از 136 نشانگر ssr و 21 ترکیب پرایمری چند شکل برای تهیه نقشه پیوستگی استفاده شد. مؤلفههای جوانهزنی شامل طول ریشهچه، ساقهچه، کلئوپتیل و درصد جوانهزنی روی 100 بذر هر لاین در شرایط تنش اسمتیک 5 بار حاصل از ساکارز، سوربیتول و مانیتول ثبت شد. برای طول ریشهچه در هر سه شرایط تنش روی کروموزوم 4، qtlهایی یافت شد که اثر افزایشی آن در همه موارد مثبت بود. از بین qtlهای شناسایی شده qsuc-5 (طول کلئوپتیل در تنش حاصل از ساکارز) روی کروموزوم 5، qsur-2 (طول ریشهچه در تنش حاصل از ساکارز) روی کروموزوم 2 و qsur-4 (طول ریشهچه در تنش حاصل از ساکارز) روی کروموزوم 4 به ترتیب 23، 23 و 26 درصد تغییرات فنوتیپی طول کلئوپتیل و طول ریشهچه را در شرایط تنش اسمتیک توجیه نمودند. این qtlها به دلیل بالا بودن درصد توجیه پس از تعیین اعتبار، کاندید مناسبی برای برنامههای انتخاب به کمک نشانگر در جمعیت لاینهای نوترکیب برنج ایرانی میباشند.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- حسین صبوری — دانشیار گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه گنبدکاووس
- شریفه محمد آلق — دانشجوی کارشناسی ارشد بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه گنبدکاووس
- عباس بیابانی — دانشیار، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه گنبدکاووس
- احمدرضا دادرس — دانشجوی دکتری اصلاح نباتات، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه گیلان،
- عاطفه صبوری — استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه گیلان