مقاله

شرط مجاورت و مشخص بودگی در زبان فارسی: تعامل میان نحو و معنی شناسی

چکیده

شرط مجاورت به عنوان یکی از محدودیت های نحوی در اعطای حالت در برخی زبان ها مانند انگلیسی، هلندی، ترکی و هندی به شمار می رود و تاکنون مطالعات بسیاری دربارۀ وجود و عدم وجود شرط مجاورت در زبان های گوناگون صورت گرفته است. پژوهشگرانی مانند چامسکی (1981) و استوول (1981) قائل به نقش شرط مجاورت در دستور زایشی بوده اند و برخی پژوهشگران مانند جانسون (1991) نقش مجاورت را در دستور زایشی رد کرده اند. مخالفان حضور شرط مجاورت در دستور زایشی معتقداند که دو اصل فرافکنی و شرطِ دوشاخه ای بودن باید جایگزین مجاورت شوند. در این پژوهش کوشش شده است تا کاربرد شرط مجاورت در زبان فارسی بررسی شود. تحلیل داده های پژوهش نشان می دهد که حالت بخشیِ هستۀ تصریف به فاعل و همچنین حالت بخشیِ فعل به مفعول مستقیمِ مشخص در زبان فارسی تابع محدودیت های مجاورت نیستند. درحقیقت در زبان فارسی جایگاه مفعول مستقیمِ مشخص در مشخص گرِ گروه فعلی هسته ای و هستۀ تصریف در انتهای جمله قرار گرفته اند که امکان مجاورت میان هستۀ تصریف و فاعل و همچنین مجاورت میان فعل و مفعول مستقیمِ مشخص در فارسی وجود ندارد؛ اما حالت بخشی حرف اضافه به گروه اسمی و فعل به مفعول مستقیمِ نامشخص تابع محدودیت های مجاورت اند. بنابراین میان شرط مجاورت و مشخص بودگی رابطه ای مستقیم وجود دارد.

اسناد مشابه

  • شرط مجاورت و مشخص‌بودگی در زبان فارسی: تعامل میان نحو و معنی‌شناسی

    مقاله۲۰۱۵جستارهای زبانیابراهیم رضاپور

    شرط مجاورت به‌عنوان یکی از محدودیت‌های نحوی در اعطای حالت در برخی زبان‌ها مانندِ انگلیسی، هلندی، ترکی و هندی به‌شمار می‌رود و تاکنون مطالعات بسیاری دربارۀ وجود و عدم وجود شرط مجاورت در زبان‌های گوناگون صورت گرفته است. پژوهشگرانی مانند چامسکی (1981) و استوول (1981) قائل به نقش شرط

  • افعال دومفعولی در زبان فارسی: تعامل میان نحو و کلام

    مقاله۲۰۱۵جستارهای زبانیهنگامه واعظی

    در این مقاله ساختار افعال دو مفعولی در زبان فارسی مورد بررسی قرار می­گیرد. چنین بررسی­ای در چارچوب دستور ساختاری گلدبرگ (زیر چاپ)، نگاهی متفاوت (غیر خطی) به چنین افعالی دارد. یکی از اهداف این پژوهش، تبیین ویژگی­های درونی ساختارها و تعیین انواع ساختارهای افعال دو مفعولی در زبان فا

  • افعال دومفعولی در زبان فارسی: تعامل میان نحو و کلام

    مقاله۲۰۱۴جستارهای زبانیهنگامه واعظی

    در این مقاله ساختار افعال دو‌مفعولی در زبان فارسی مورد بررسی قرار میگیرد. چنین بررسیای در چارچوب دستور ساختاری گلدبرگ (زیر چاپ)، نگاهی متفاوت (غیر خطی) به چنین افعالی دارد. یکی از اهداف این پژوهش، تبیین ویژگیهای درونی ساختارها و تعیین انواع ساختارهای افعال دو‌مفعولی در زبان فارسی

  • تحلیل معنایی واژگان زبان فارسی بر مبنای رویکرد معنی شناسی قالب بنیاد

    مقاله۲۰۱۴علم زبانراحله گندمکار

    معنی شناسی قالب بنیاد نخستین بار از سوی چارلز فیلمور و پس از طرح مفهوم «قالب» از سوی او (1977الف، 1977ب، 1985، 1987) به مثابۀ نگرشی در چهارچوب معنی شناسی شناختی مطرح شد. فیلمور در این رویکرد واژگانی، اصطلاح «قالب» را به مثابۀ شیوه ای برای تحلیل های معنایی زبان طبیعی به کار می برد

  • گروه - واژه های ساختی در زبان فارسی: پیوستاری میان واژگان و نحو

    مقاله۲۰۱۵پژوهش های زبان شناسی تطبیقی( علمی - پژوهشی)هنگامه واعظی، معصومه ارجمندی

    پژوهش حاضر به بررسی ساخت های[x p x] [1]می پردازد مانند رودررو، خانه به خانه. این ساخت ها به دلیل عدم تطابق با قواعد زایشی محض (صورت گرایی) و داشتن ویژگی های خاص موردتوجه بسیاری از زبان شناسان بوده است. این مطالعه دو هدف را دنبال می کند، از یک سو تحلیل های پیشین را مورد نقد و بررس

  • گروه - واژه‌های ساختی در زبان فارسی: پیوستاری میان واژگان و نحو

    مقاله۲۰۱۵پژوهش های زبان شناسی تطبیقیهنگامه واعظی، معصومه ارجمندی

    پژوهش حاضر به بررسی ساخت‌های[x p x] [1]می‌پردازد مانند رودررو، خانه به خانه. این ساخت‌ها به دلیل عدم تطابق با قواعد زایشی محض (صورت‌گرایی) و داشتن ویژگی‌های خاص موردتوجه بسیاری از زبان‌شناسان بوده‌است. این مطالعه دو هدف را دنبال می‌کند، از یک‌سو تحلیل‌های پیشین را مورد نقد و بررس