کارکرد گفتمانی سکوت در ساخت مندی روایت داستان کوتاه
چکیده
این مقاله به بررسی انواع مختلف سکوت به منزلة غیابی معنادار می پردازد که جای آن یک رد باقی می ماند. در این رد سکوت به شکل های مختلفی تجلی دارد. بررسی سکوت دلالتمند نشان می دهد که این سکوت نشاندار به واسطة ابزارهای گفتمانی در متن حضور دارد و نظام زبان بخشی از پیام خود را به واسطة بیان و بخشی را به واسطة سکوت انتقال می دهد. به همین دلیل سکوت در ادبیات به صورت یکی از شگردهای روایی مورد استفاده قرار می گیرد. پرسش این پژوهش، چگونگی کارکرد گفتمانی سکوت نوشتاری در داستان است؛ بدین مفهوم که سکوت نوشتاری در چه سطوحی و برای چه کارکرد گفتمانی در داستان به کار می رود. این مقاله به امر تحلیل پنج داستان کوتاه ایرانی، در سه سطح ساختاری، معنایی و کاربردشناختی می پردازد و نتیجة به دست آمده نشان می دهد که سکوت به عنوان ابزار مطالعة ساخت مندی و چگونگی شکل گیری روایت در سه سطح و بر روی سه محور جانشینی، همنشینی و برهمکنش به منظور ایجاد گره افکنی، تعلیق، زمینه سازی، فضاسازی و گره گشایی در پیرنگ و داستان بازنمایی می شود.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- فرزان سجودی — استادیار گروه زبان شناسی، دانشگاه هنر، تهران، ایران
- لیلا صادقی — کارشناسی ارشد گروه زبان شناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران