زبان، کدام رسانه؟ (نسبت میان زبان و هنر و شعر نزد هایدگر)
چکیده
دیدگاه مابعدالطبیعی «زبان» را کنش اندیشة انسانی در مقام ظهور تلقی میکند و آن را رسانة ارتباطی و واسطة «بیانی» میپندارد. آن گاه که ذوق و احساس و تخیل آدمی درهم آمیزد و در بیان زیبایی را تجلی بخشد، زبان از رسانة ارتباطی «عام» به رسانة ارتباطی «خاص» تحویل یافته و «هنر» نام گذاری میشود. هنر گاه در ترکیبی از بازی حرف و کلمه، گاه در قابنگاری از خط و نقش و رنگ، و گاه در پیکربندی سنگ و آهن و چوب، و گاه در امواجی از لحن و آواز و آهنگ بازنمایی شده و شعر، نمایش، نقاشی، پیکرتراشی، و موسیقی خوانده میشود. بنابراین شعر را باید صورت نوعی هنر و هنر را صورت نوعی زبان شناخت و نسبت عموم و خصوص مطلق را میان آنان برقرار ساخت. هایدگر (m. heidegger) اما با طرح پرسش بنیادین از ذات هستی، حقیقت، انسان، زبان، هنر، و شعر به ویرانسازی و بازخوانی تاریخ غرب مابعدالطبیعی پرداخته و ورطة باژگونگی بنیادها و نسبتها را از طلیعة اندماج نخستین غفلت از حقیقتِ هستی و فقدان هستیشناسی در صورتبندی چیستی و هستی تا موضوعیت و موردیت نفسانی و حلول طبیعت انسانی در امر واقعی و تمامیت تسلیم وجود به موجود در قالب نیستانگاری، لایه برداری میکند و به نسبت تازهای میان هستی، حقیقت، انسان، زبان، هنر، و شعر دست پیدا میکند.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- احمدرضا معتمدی — استادیار پژوهشگاه فرهنگ و اندیشة اسلامی (فلسفة هنر)