آلوین پلنتینجا و معرفت شناسی اصلاح شده *
چکیده
از جمله رهیافت های عمده در بیان رابطه عقل و دین، دیدگاهی است که به «عقلگراییِ حداکثری» مشهور گشته است. تجلّی عقلگرایی حداکثری الهیات طبیعی و عقل محور بوده است، و مفروض الهیات طبیعی این است که معقولیت معتقداتِ وحیانی، شرط مقبولیت آنها را فراهم آورد. تفسیری از معقولیت که همواره مدنظر الهی دانان طبیعی بوده، با عنوان مبناگرایی یا بنیادگرایی سنّتی قلمداد شده که مطابق با آن گزاره های عقلانی یا پایه هستند یا مستنتج از گزاره های پایه. در این تفسیر عقلانیت و صدق همواره توأمانند. در مقابل مبناگرایی سنّتی، معرفت شناسی اصلاح شده، تفسیری دیگر از عقلانیت را معرفی می کند. نویسنده در این مقاله می کوشد تا با نظر به برخی از متفکران نهضت اصلاح دینی، معرفت شناسی اصلاح شده و تفسیر آنان از عقلانیت را معرفی کند و در ادامه با بیان برخی از انتقاداتی که به این نظریه وارد شده، نتیجه می گیرد که معرفت شناسی اصلاح شده، به نوعی دچار نسبی گرایی و تا اندازه ای ایمان گرایی است.