معرفت شناسی ایمان دینی در نهج البلاغه و تفسیر المیزان
چکیده
ایمان موضوعی پرسابقه در کلام و اندیشه دینی است، که قدمتی به تاریخ ادیان دارد. از آن جا که پیروان هر دینی خود را مؤمن میخوانند، رستگاری و سعادت را در سایه ایمان مییابند. امروزه، سخن از ایمان در مباحث معرفت شناختی جایگاه خود را دارد و با نگاه ویژهای بدان پرداخته میشود؛ از این رو دانشمندان معاصر به دنبال تحلیل ماهیت ایمان، به تعریف ایمان، سنخ، متعلق، آثار ایمان و تعیین رابطه آن با عقل، عمل و ... پرداخته اند. تعیین دقیق ماهیت ایمان دینی می تواند نقش آن را در تشکیل معرفت دینی نشان دهد. در این پژوهش با تکیه بر نهج البلاغه، دیدگاه امیرالمؤمنین علی(ع) را درباره مؤلفههای یاد شده، تحلیل کرده و دیدگاه علامه طباطبایی در تفسیر المیزان را با آن مقایسه نمودهایم. به نظر می رسد، بسیاری از نقطه نظرهای علمی ایشان بر قرآن و نهج البلاغه مبتنی است. البته علامه طباطبایی در ارائه دیدگاه های خود، نگاه علمی و فلسفیاش را با بسط و گسترش بیشتری ارائه میدهد. از نتایج به دست آمده این است که ایمان از سنخ و نوع باور است؛ اما باوری که در قلب انسان چنان جای گرفته که باعث می شود مؤمن به لوازم آن التزام عملی پیدا کند.