مقاله

یقین عقلی و یقین ایمانی در اندیشه دکارت

دانلود متن کاملرایگان، با حساب کاربری؛ ثبت نام با گوگل چند ثانیه است

چکیده

در این مقاله ابتدا اشاره کوتاهی به مباحث معرفت شناختی دکارت، شامل مراحل شک وی و چگونگی رسیدن او به یقین عقلی و نیز ویژگی های اساسی این یقین، می شود. در ادامه با استناد به آثار خود وی، به تحلیل نوعی یقین ایمانی نیز در اندیشة او پرداخته می شود. در ادامه رابطة این دو نوع یقین در اندیشۀ دکارت بررسی می شود که در این رابطه، موضع وی با مواضع شکاکان، آگوستین و توماس آکویناس مقایسه می گردد و در نهایت، به این نتیجه می رسد که با وجود برخی تعارضات در اندیشة وی، می توان موضع او را نوعی موضع توماسی دانست. در پایان، این موضع نقد می شود.

نویسندگان و وابستگی سازمانی
  1. حسن قنبری — استادیار و مدیر گروه الهیات دانشگاه ایلام

اسناد مشابه

  • تبیین معرفت‌شناختی تجربه در اندیشه دکارت

    مقاله۲۰۲۳پژوهش های فلسفیسیدمصطفی شهرآیینی، مجتبی جلیلی

    چنین می‌نماید که با توجه به مبانی فکری دکارت، به‌سادگی نمی‌توان دربارة امکان تجربه در فلسفة او سخن گفت چراکه او در شاهکار فلسفی‌اش، تأملات در فلسفة اولی، از همان آغاز با طرح شک افراطی بساط عالم حس را که موضوع اصلی تجربه و پیش‌شرط امکان آن است، چنان فراهم می‌‌چیند، که تا «تأمل ششم

  • تصورات فطری در اندیشه دکارت و نقد آن با تکیه بر مبانی صدرایی

    مقاله۲۰۲۱تاریخ فلسفهمریم صمدیه، عبدالرزاق حسامی فر

    دکارت قائل به وجود تصورات فطری در انسان بود. او مهمترین این تصورات را تصور خدا میدانست که خداوند آن را همچون صنعتگری که مهر خود را بر صنعت خود میزند، در فطرت ما منطبع کرده است. مفسران فلسفة دکارت در تفسیر جایگاه این تصورات در اندیشة وی، راههای مختلفی را در پیش گرفتهاند. بر اساس ی

  • نسبت میان مابعدالطبیعه و اخلاق در اندیشه دکارت

    مقاله۲۰۲۳Metaphysical Investigationsسیدمصطفی شهرآیینی

    یکی از شالوده‌های نظام فکری دکارت تعریف تازه‌ای است که از انسان به‌دست می‌دهد. در کتاب تأملات (تأمل دوم) و نیز در کتاب جست‌وجوی حقیقت، تعریف رسمی ارسطویی انسان در مقام «حیوان ناطق»، بر اساس وضوح و تمایز دکارتی، آشکارا دست‌خوش این چالش می‌گردد که در این تعریف، دو مفهوم مبهم «حیات»

  • بررسی تطبیقی مسئله ذهن در اندیشه دکارت، ملاصدرا، لایبنیتس و برخی رویکردهای رایج درعلوم شناختی

    پژوهش حاضر میکوشد نشان دهد اندیشة دکارت، لایب‌نیتس و ملاصدرا تا چه میزانی با رویکردها و نظریههای رایج و مسلط در علوم شناختی شباهت و قرابت دارد. نتایج بررسی نشان داد که اگر چه فلسفة ذهن دکارت، ملاصدرا و لایب‌نیتس یک نگاه عمیق فلسفی و متافیزیکی است، اما همین نگاه عمیق، آغازی در جهت

  • تبیین نقش مبدا هستی در اندیشه دکارت

    مقاله۲۰۱۲پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت)محمد رضا محسنی

    دکارت در آثار خود، با استفاده از براهین و استدلال­های عقلی، سعی در تشریح یکی از مسائل بنیادین فلسفی، یعنی اثبات مبدأ هستی دارد. او با در هم شکستن شالودۀ اسلوب­های گذشته و با بهره­گیری از ابزار خرد، در پی شناخت و تبیین نقش خداوند به عنوان امری یقینی و جوهری نامتناهی در جهان هستی ا

  • علم حضوری و جایگاه آن در اندیشه دکارت

    مقاله۲۰۱۱پژوهش های فلسفی کلامیحسن قنبری

    در این نوشتار، ابتدا ضمن تعریف علم حضوری اشاره مختصری به تاریخچه آن در آثار افلاطون و ارسطو کرده و در ادامه به اهمیت این بحث در اندیشه دکارت و نیز مصادیق آن در فلسفه وی می پردازیم. در نهایت نشان می دهیم که علم حضوری در واقع از زیربنایی ترین مباحث فلسفه دکارت است به گونه ای که می