براهین اثبات وجود خدا در آثار اسپینوزا
چکیده
اسپینوزا با اعتقاد به تک جوهری خدا را تنها حقیقت جوهری عالم و بقیة موجودات را حالات صفات او دانست. وی در براهینی که بر وجود خدا اقامه کرده است، از دو روش انّی و لمّی استفاده کرده است و از میان آن دو اتقان برهان لمّی را بیشتر می داند. این براهین به طور عمده در سه اثر او آمده است: «اصول فلسفة دکارت»، «رسالة مختصره» و «اخلاق». برهان مهم او بر وجود خدا برهان وجودی است و تقریر او از این برهان مشابه تقریر دکارت از آن است. نسبت سایر براهین او با برهان وجودی محل بحث است، به طوری که برخی شارحان اندیشة او این براهین را در عرض برهان وجودی و برخی آن ها را تقریرهای دیگری از برهان وجودی دانسته اند. در این مقاله براهین او در آثار یادشده و نیز نظر چند تن از شارحان فلسفة او بررسی شده است.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- عبدالرزاق حسامی فر — استادیار گروه فلسفه دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)