دسترس پذیری وب سایت کتابخانه های ملی در کشورهای خاورمیانه
چکیده
هدف: هدف اصلی از انجام این پژوهش، بررسی تطبیقی وبسایت سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران با وبسایتهای کتابخانههای ملی کشورهای اسلامی در منطقه خاورمیانه، از بُعد دسترسپذیری است. روش پژوهش: روششناسی پژوهش حاضر پیمایشی از نوع ارزیابانه است که با استفاده از سیاهه وارسیای، مشتمل بر13 مؤلفه، وبسایت های کتابخانه های ملی جامعه (11 مورد) مورد نظر مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفت. یافتهها: با توجه به امتیاز وبسایت شاخص فرضی، 77 امتیاز (که در آن کلیه مؤلفهها 100 درصد رعایت گردیده است)، وبسایت کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران و ترکیه با دارا بودن تمامی مؤلفهها، و کسب77 امتیاز (100 درصد) در رده اول، کویت و عربستان با 76 امتیاز (7/98 درصد) در رده دوم، قطر با 74 امتیاز (1/96 درصد) در رده سوم، سوریه با 72 امتیاز (5/93 درصد) در رده چهارم، یمن و اردن با 70 امتیاز (9/90 درصد) در رده پنجم، لبنان با 65 امتیاز (4/84 درصد) در رده ششم، امارات متحده عربی با 59 امتیاز (7/76 درصد) در رده هفتم، و عراق با 58 امتیاز (3/75 درصد) در رده هشتم قرار گرفتهاند. نتیجهگیری: بررسی وضعیت وب سایت های کتابخانههای ملی کشورهای اسلامی منطقه خاورمیانه گواه آن است که کمترین میزان رعایت مؤلفههای دسترسپذیری، مربوط به وبسایت کتابخانه ملی عراق، با 3/75 درصد، و بیشترین آن، معادل با 100/0 درصد مربوط به وبسایتهای کتابخانههای ملی کشور ایران و ترکیه است. این امر گرچه نشان از رعایت بالای مؤلفههای دسترس پذیری در وبسایتهای جامعه مورد مطالعه دارد، اما به معنای رعایت 100 درصدی مؤلفههای دسترسپذیرس در تمامی آنها نیست. از این رو، نتایج حاصل از این تحقیق میتواند ارمغانهایی را برای دستاندرکاران و طراحان وبسایتهای کتابخانههای ملی کشورهای اسلامی منطقه خاورمیانه ( به تفکیک مؤلفههای مطرح شده در سیاهه)، به لحاظ حفظ موقعیت استراتژیک منطقهای دربرداشته باشد.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- صدیقه محمداسماعیل — استادیار گتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات تهران
- سمیه کاظمی کوهبنانی — کارشناس ارشد کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات تهران