تعیین پارامترهای دینامیکی تندباد و موج شاخص با استفاده از نظریه آشوب، مورد مطالعاتی بندر عسلویه

محمد ذونعمت کرمانی، خاطره امیرخانی

چکیده

شبیه سازی و پیش بینی داده­های آماری اقلیم دریایی نظیر باد و موج از حائز اهمیت ترین نیازهای اطلاعاتی مرتبط با محیط دریا می­باشد. در همین راستا مدل­ها و روش­های متعددی برای مدل­سازی پارامترهای باد و امواج ابداع شده که از آن جمله می­توان به مدل­های طیفی، عددی و روش­های تجربی اشاره نمود. یکی از روش­های مطرح در این زمینه را می توان نظریه دینامیک غیر خطی آشوبی معرفی نمود. نظریه آشوب این فرضیه را مطرح می کند که بسیاری از سیستم­های با رفتار به ظاهر تصادفی و نامنظم، به طور کامل از یک رابطه غیرخطی تبعیت کرده و در نتیجه قابل شبیه سازی و پیش­بینی هستند، و یا به عبارت دیگر آشوبناک هستند. در مقاله حاضر به منظور تعیین پارامترهای دینامیکی سرعت تندباد و ارتفاع موج شاخص از داده های روزانه حاصل از بویه موج نگار بندر عسلویه در سالهای 1386 و 1387 استفاده شده است. بررسی دینامیکی غیرخطی با استفاده از بازسازی فضای فاز، محاسبه زمان تاخیر، بعد محاط، بعد همبستگی و بزرگترین نمای لیوپونوف صورت پذیرفت. نتایج به دست آمده حاکی از میزان آشوبناکی موج شاخص با بعد همبستگی 7/6 و تصادفی بودن رفتار تندباد می باشد.