مقاله

تحلیل انتقادی نظریه عقول در حکمت متعالیه

دانلود متن کاملرایگان، با حساب کاربری؛ ثبت نام با گوگل چند ثانیه است

چکیده

عقول در حکمت متعالیه در دو سلسله طولی و عرضی قرار دارند و همگی جواهری ممکن، ازلی، ابدی، عاقل و کلی می باشند. این جواهر مجرد که وجودشان در حکمت متعالیه کاملا پذیرفته شده است، نقش وجودشناختی خاصی در نظام فلسفی حکمت متعالیه دارند و بدون وجود آن ها، وجود عالم و ربط آن به ذات واحد و بسیط حق تعالی ناممکن خواهد بود. در این بین نقش عقول عرضیه که هر یک از آن ها، کار تدبیر یکی از انواع مادی را بر عهده دارند بسیار پررنگ تر می باشد.در حکمت متعالیه نقش معرفت شناختی عقول عرضیه نیز حایز اهمیت است. عقل فعال در نقش رب النوع انسان، علت عمده در پیدایش ادارکات عقلی می باشد و بدون وجود آن، نه تنها ادراکات عقلی، بلکه حصول هر گونه ادراکی منتفی خواهد بود.

نویسندگان و وابستگی سازمانی
  1. محسن کدیور — استادیار گروه فلسفه دانشگاه تربیت مدرس
  2. مریم سالم — دانشجوی دکتری فلسفه دانشگاه تربیت مدرس

اسناد مشابه

  • تحلیل انتقادی نظریه عقول در حکمت متعالیه

    مقاله۲۰۰۶پژوهش های فلسفیمحسن کدیور، مریم سالم

    عقول در حکمت متعالیه در دو سلسله طولی و عرضی قرار دارند و همگی جواهری ممکن، ازلی، ابدی، عاقل و کلی می باشند. این جواهر مجرد که وجودشان در حکمت متعالیه کاملا پذیرفته شده است، نقش وجودشناختی خاصی در نظام فلسفی حکمت متعالیه دارند و بدون وجود آن ها، وجود عالم و ربط آن به ذات واحد و ب

  • تحلیل وجودی معرفت در حکمت متعالیه و نسبت آن با نظریة مطابقت

    مقاله۲۰۲۵حکمت معاصرعلی فتحی

    حکمت متعالیة صدرالمتألهین بر مبانی‌و مضامینی چون اصالت وجود، وحدت وجود و تشکیک مراتب آن استوار است و این مبانی در تبیین معرفت‌شناسی او نقش اساسی دارند. صدرا با طرح نظریه مساوقت علم و وجود، تفسیری وجودی از معرفت ارائه داده که در آن علم نه صرفاً امری ذهنی، بلکه نحوی از تحقق وجودی ا

  • نظریه«اصالت وجود» و نوآوری های فلسفی حاصل از آن نظریه در حکمت متعالیه

    مقاله۲۰۱۳فلسفه و کلامعلی ارشد ریاحی، مهدی گنجور

    مسئلۀ اصالت وجود که از اساسی‌ترین مسائل فلسفۀ اولی می‌باشد، یکی از شاخصه‌های اصلی فلسفۀ صدرالمتألهین است و اکثریت قریب به اتّفاق مباحث حکمت متعالیه، مبتنی بر آن قلمداد شده است. تا آنجا که متعالیه بودن حکمت ملاصدرا را به دلیل تعالی وجود و «وجود» را اولین و آخرین حرف او در این نظام

  • تحلیل ملالت بر اساس حکمت متعالیه(چیستی،چرایی،ارزش اخلاقی)

    مقاله۲۰۲۳اخلاق وحیانیزهرا سلطانیه، حسن مرادی

    حس ملالت را می‌توان ویژگی فراگیر جوامع مدرن و ریشه‌ی بسیاری از تحولات مثبت یا منفی در انسان دانست. هدف ما این است که بر اساس مبانی حکمت متعالیه، حس ملالت را تحلیل نماییم. ملالت چیست؟ چرا ایجاد می‌شود؟ و در مواجه با آن‌چه باید کرد؟ روش کار این بود که ابتدا ملالت و علت ایجاد آن را

  • تحلیل انتقادی نظریه وجود ذهنی از دیدگاه میرقوام‌الدین رازی تهرانی

    مقاله۲۰۲۳تاريخ فلسفه اسلاميمهدی عسگری، میثم خسروی

    نظریه وجود ذهنی به صورت جدی از زمان فخررازی در فلسفه و کلام اسلامی مطرح بوده است. در این میان برخی از فیلسوفان به اثبات این نظریه و برخی دیگر به انکار آن پرداخته‌اند. از جمله فیلسوفانی که به انکار نظریه وجود ذهنی پرداخته میر قوام‌الدین رازی تهرانی را می‌توان نام برد. این فیلسوف د

  • تحلیل انتقادی نظریه «اثر متیو» با قوانین موجود درعلم فیزیک با رویکرد جامعه‌شناسی علم

    مقاله۲۰۲۱پژوهشنامه علم سنجیساجده عبدی، لاله صمدی

    هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی و تحلیل انتقادهای واردشده به نظریه «اثر متیو» با قوانین موجود در علم فیزیک و رویکرد آنها نسبت به یکدیگر است تا به‌صورت شفاف‌و با عینیت، تعمیم مباحث منتقدان این نظریه در جامعه‌شناسی علم نیز مورد تحلیل واقع شود.روش‌شناسی: رویکرد پژوهش حاضر، کیفی اکتشافی اس